"Blaze Koneski" Faculty of Philology

Permanent URI for this communityhttps://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 14
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Неменливите изрази во книжевниот превод од полски на македонски јазик
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2019)
    Танушевска, Лидија
    Во овој труд се разгледуваат неменливите зборови и изрази како модифи­катори на значењето на текстот. Се служиме со полскиот термин модулант и класификацијата на модулантите според М. Гроховски, затоа што терминот е прифатен во полската наука за преводот како заеднички за единици од рамништето на текстот, чија категоријално-граматичка природа е разнородна: од традиционалните партикули, генетичките прилози, некои заменки, често­пати и предлози, па дури и до интенционални сврзници, како и цели јазични фрази. Анализата се заснова на примери од полски книжевни дела и нивните еквиваленти во македонскиот превод, односно на разликите во преводот врз основа на значенските нијанси што ги внесуваат модулантите. Тие се инте­ресни во поглед на преводот, бидејќи внесуваат нијанси во значењето на текстот, како на пример, логичка валоризација, модална оцена, вмешаноста на гово­рителот во содржината на текстот и сл. Јазичните еквиваленти не се секогаш функционално соодветни на дополнителните значенски нијанси, па затоа се појавуваат разлики во преводот. Тие разлики произлегуваат поне­ко­гаш поради употребата на функционално несоодветни еквиваленти, а поне­ко­гаш и поради испуштањето на овие „факултативни“ елементи, што се должи на погрешното традиционално лингвистичко сфаќање дека се небитни за текс­тот. Анализата има цел да го покаже токму спротивното, односно дека тие се важни за текстот и, особено, за преводот.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    За неколку полски модуланти и за нивното значење во текстот на книжевниот превод
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2018)
    Танушевска, Лидија
    This article concerns the terminology of the so-called particles in traditional grammar as unchangeable words which have a free form and modify the meaning of the statement. Those parts of the speech, though, have greater role in the text and the traditional criteria do not fit all the aspects, because it is the context which defines the meaning of the particular word. That is why we use a wider category from the textual analyses level, which contains different groups of words, which represent a kind of secret dialogue between the sender and the recipient in the discourse. Polish term “modulant” is an equivalent of the term “discourse marker” in English terminology. Our analyses is based on M. Grochowski’s classification of “modulants” and this article elaborates only some polish particles and connectors, as one of the larger groups of words, concerned as discourse markers and the way they have been translated in Macedonian, as well as the changing of the meaning of the text regarding the way they have been transferred to the other language. There is also a word of the cohesion and the part that discourse markers play in forming the text.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Дијалектот во полската книжевност – проблем или предизвик на преведувачот
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2018)
    Танушевска, Лидија
    Во овој труд ќе биде претставен проблемот на преведување текстови кои се регионално обележани и со тоа отвораат различни полиња на размислување за преводливоста, односно непреводливоста, како и различни техники на решавање на преведувачкиот предизвик. Проблемот на преведување дијалекти ќе биде изложен преку куса анализа на решенијата кои ги примениле македонските преведувачи на полска литература сопоставени пред ваква задача. Примерите се земени од различни дела, од различни литературни епохи, но и од различни преведувачи, од различни генерации. Целта на овој труд е да се обидеме да покажеме колку се овие преведувачки решенија функционални во целниот јазик и до кој степен е таквиот превод еквивалентен на оригиналот.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Фраземата си прави бајрам на умот како еквивалент во преводите од полски јазик
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2018)
    Танушевска, Лидија
    Во овој труд е претставен преводот како дело ослободено од оригиналот, во кое доаѓа до израз креативноста на преведувачот при изборот на еквиваленти. Имено, во еден обид за деконструктивистичка анализа на преводите на литературни дела од полски на македонски јазик, се обидуваме да покажеме дека не може да има еквиваленција во фразеологијата, без позиционирање на фраземата во сосема идентичен контекст. Анализата поаѓа од фраземата „си прави Бајрам на умот“, која се појавува во преводот на македонски јазик, за да се дојде до сумирање дека ниеден од нејзините т.н. еквиваленти во полскиот јазик не се појавува во оригиналот, односно нејзината употреба во македонскиот превод е мотивирана од контекстот.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Јазичната норма во книжевниот превод од полски јазик
    (ИМЈ „Крсте Мисирков“, УКИМ, 2017)
    Танушевска, Лидија
    Освен кусиот осврт на преведувачката дејност во последнава деценија, која опфаќа преводи на литературни дела од полски јазик, овој труд ги изнесува прашањата поврзани со јазичниот стил во преводите од полски јазик, со посебен акцент на интерференциите на словенските сродни јазици. Исто така, се разгледува проблемот на преводната еквиваленција што се колеба на границата на јазичната норма. Се поставуваат и разгледуваат прашања во врска со компетенциите на преведувачот во однос на јазичната норма – колку е преведувачот свесен за јазичната норма и дали јазичната норма одговара на потребите на книжевниот превод. Дали преведувачот треба да биде истовремено и лектор и какви се релациите меѓу нив во поглед на непреводливоста и креативноста на уметничкиот превод?
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Наративот на фактите (Лидија Димковска vs Мариуш Шчигел)
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2018)
    Танушевска, Лидија
    Во овој текст се сопоставуваат двајца прозни автори, едниот македонски, другиот полски, кои пишуваат различно, но се преклопуваат во поглед на емиграцијата како животна определба која донекаде го формулира нивното творештво, како и во поглед на фактите кои се главен елемент во композицијата на нивните дела. Имено, делата на Мариуш Шчигел спаѓаат во т.н. литературна репортажа, односно во литературата на фактите, а Лидија Димковска пишува фиктивни романи. Токму таа разлика во пишувањето ги прави интересни за споредба, бидејќи како заеднички именител за двете писма се појавува наративот. Правилата на јазичното модулирање на раскажувањето ја доближуваат репортажата на Шчигел до уметничката литература, а вплетувањето на фактите во романот на Димковска се вкрстува со нефиктивната литература. И двете дела заокружуваат една фактивна слика за дадената земја.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Одбрани стратегии, техники или проблеми во преводот на литературните текстови од полски на македонски јазик
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2017)
    Танушевска, Лидија
    This article sublimes theoretical tasks of Translation Studies concerning the analysis done on certain literature texts. Special accent is put on the phenomena, such as: metaphor, thematic progression, perspective, discourse markers, paraphrase and untranslatability. The author deals with the justification of the literal or loose translation of metaphors and paraphrases, as well as of the cultural elements. Thematic progression, on the other hand, contributes to the development of different styles, which guide the reader through the texts in a special way. Analysis of the perspective shows differences between the two languages throughout the lexical and grammatical means, used to express the reader’s, author’s or character’s point of view. Discourse markers prove to be of a great importance for meaning modification and for the cohesion of the whole text, but their meaning is determined mostly by the context. Common problems that translators face are also concerned here, like intentional names, cultural elements, poetry etc.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Полските традиции во Македонската култура
    (Институт за национална историја, 2016)
    Миркуловска, Милица
    ;
    Танушевска, Лидија
    AbstractIn this article we traced the relations between Macedonia and Poland through the information about the character of the Polish university studies in Macedonia at the University St Cyril and Methodius, Faculty of Philology “Blazhe Koneski” in the period of 55 years. Throughout the following points:1. History of relations between Polish and Macedonian slavists2. Stages of university Polish studies in Macedonia3. Scientific activities of university Polish studies in Macedonia3.1. Polish-Macedonian and Macedonian-Polish linguistic ties in coordination MANU4. University Polish studies in Macedonia on Internet5. Translation work of university Polish studies in Macedonia5.1. Polish studies Translation Laboratory at the Faculty of Philology “Blaze Koneski”5.2. The role of the University Polish studies due the popularization of Polish literature translated into Macedonian and vice versa6. Teaching activities of the University Polish studies in Macedonia and care for the graduated students 7. Guest professors from Polish universities8. Supporters of the University Polish studies in Macedonia in period of 55 years
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Паралелни фразеолошки корпуси – можности и перспективи
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2016)
    Танушевска, Лидија
    Статијата опфаќа неколку проблеми кои се отвораат при истражување на фразеологизмите и нивните еквиваленти на полски јазик. Еден од тие проблеми е дефиницијата на значењето на одделни фраземи и еквиваленцијата во различни контексти. Потоа е даден краток осврт и на проблемот на одредување на фраземите како одделни единици, како и местото на поговорките во ваквите истражувања. Во трудот е опфатен и проблемот на класификацијата на фраземите, со насоки во кои понатаму би можело да се истражува во оваа област.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Проблеми во преводот на средновековни религиозни текстови за наставни цели
    (Филолошки факултет „Блаже Конески“, 2016)
    Танушевска, Лидија
    Оваа статија е обид да се покаже тешката задача што ја има преведувачот на средновековна литература од полски на македонски јазик на примери од преводи создадени за наставни цели, со оглед на тоа што речиси и нема издадени преводи на овој вид литература. Примерите се од религиски песни како едни од најстарите пишани споменици на полски јазик, па затоа оваа статија се занимава и со проблемите при преведувањето поезија. Поентата е да се претстават компетенциите што се потребни за преведување на ваков вид литература, како што се смислата за интерпретација, познавање на оригиналниот јазик на највисоко ниво, односно познавања од историска граматика на јазикот, креативност и сл.