Подобрување на човековите права во здравствената заштита во Република Македонија
Journal
Архиви на јавно здравје = Archives of Public Health
Date Issued
2019
Author(s)
Мухамед Таири
Abstract
The rights of patients are based on the general human rights and are an im-portant segment in the process
of „Europeanization“ of the Republic of Macedonia. The main goal of this study was to analyze the legislative
framework of human rights in the health care in the Republic of Macedonia and its implementation in practice.
Material and methods: The study was designed as a descriptive-analytical cross sectional study, in which a
public health approach, an information-analytical method and evidence synthesis method were applied for the
analysis of the relevant legislation. A survey was conducted on a representative stratified sample of patients in
the Polog Region in the period from October to November 2017 in the Clinical Hospi-tal Tetovo and the General
Hospital Gostivar. Results: The legal system of the Republic of Macedonia was analyzed and compared with
6 transition countries, which had undergone a series of substantial reforms in recent years. The legislative
framework in the Republic of Macedonia is a compre-hensive frame for protection of patients’ rights, with
which the patient is guaranteed legal rights in the process of treatment, respect and protection of his/her
personality and integrity. The implementation of patients‘ rights in practice in this paper was analyzed by
implementation of two rights of pa-tients: the right on information about the recommended medical interventions
and the right to accept and reject certain medical intervention. 85.2% of the interviewed patients had
information on the right to information about the recommended medical interventions, and 14.8% didn’t have.
72.1% of the interviewed patients had personal experience for this right, and 27.9% didn’t have. Regarding the
right to accept and reject certain medical interven-tion, 77% of the interviewed patients had information on
this right, while 23% didn’t have. Personal experience was significantly smaller with this right, i.e. only 32.8%
of the interviewed patients had personal experience, and 67.2% didn’t have. These differences were significant
for both rights, for information and for personal experience. Conclusions: The human rights in the health care
in the Republic of Macedonia are reflected in the national legislation, which is harmonized with the European
and international legisla-tion. However, it is necessary to improve the implementation of patients‘ rights in
practice by raising the citizens‘ awareness about the knowledge of patients‘ rights and encouraging medical
staff to respect the rights of patients and their compulsory application in practice. /Правата на пациентите произлегуваат од општите човекови права и се важен сегмент во процесот на ,,европеизација“ на Република Македонија. Главна цел на оваа студија беше да се анализира легислативната рамка на
човековите права во здравствената заштита во Република Македонија и имплементацијата во пракса. Материјал
и методи: Студијата е дизајнирана како дескриптивно–аналитичка студија на пресек, во која беше применет јавноздравствен пристап, информатичко-аналитичен метод и метод на синтеза на евиденција (evi-dence synthesis)
за анализа на релевантната легислатива. Беше спроведено анкетно истражување на репрезентативен стратифициран примерок на пациенти во Полошкиот Регион, во период од два месеци, октомври-ноември во 2017 година,
во Клиничката болница во Тетово и Општата болница во Гостивар. Резултати: Беше анализиран правниот систем
на Република Македонија и беше спореден со 6 држави во транзиција, кои претрпеа низа суштински реформи во
последниве години. Легислативната рамка во Република Македонија претставува сеопфатна рамка за заштита
на правата на пациентот, со која на пациентот му се загарантирани законски права во процесот на лекувањето, почитувањето и заштитата на неговата личност и интегритет. Во овој труд имплементацијата на правата на
пациентите во пракса беше анализирана преку имплементацијата на две права на пациентите, и тоа: право на
информираност за препорачаните медицински интервенции и право на прифаќање и одбивање на определена
медицинска интервенција. 85,2% од анкетираните пациенти имале информации за правото на информираност за
препорачаните медицински интервенции, а 14,8% немале. 72,1% од анкетираните пациенти имале лично искуство
за ова право, додека 27,9% немале. Во однос на правото на прифаќање и одбивање на определена медицинска
интервенција, 77% од анкетираните пациенти имале информации за ова право, а 23% немале. Значително помало
беше личното искуство за ова право, односно само 32,8% од анкетираните пациенти имале лично искуство, а 67,2%
немале. Разликите беа сигнификантни во одговорите за двете права, и за информацијата и за личното искуство.
Заклучок: Човековите права во здравствената заштита во Република Македонија се рефлектирани во националната легислатива која е хармонизирана со европската и меѓународната. Меѓутоа, потребно е подобрување на
имплементацијата на правата на пациентите во пракса, преку подигнување на свеста на граѓаните за познавање
на правата на пациентите и поттикнување на медицинскиот персонал за почитување на правата на пациентите и
нивна задолжителна примена во пракса.
of „Europeanization“ of the Republic of Macedonia. The main goal of this study was to analyze the legislative
framework of human rights in the health care in the Republic of Macedonia and its implementation in practice.
Material and methods: The study was designed as a descriptive-analytical cross sectional study, in which a
public health approach, an information-analytical method and evidence synthesis method were applied for the
analysis of the relevant legislation. A survey was conducted on a representative stratified sample of patients in
the Polog Region in the period from October to November 2017 in the Clinical Hospi-tal Tetovo and the General
Hospital Gostivar. Results: The legal system of the Republic of Macedonia was analyzed and compared with
6 transition countries, which had undergone a series of substantial reforms in recent years. The legislative
framework in the Republic of Macedonia is a compre-hensive frame for protection of patients’ rights, with
which the patient is guaranteed legal rights in the process of treatment, respect and protection of his/her
personality and integrity. The implementation of patients‘ rights in practice in this paper was analyzed by
implementation of two rights of pa-tients: the right on information about the recommended medical interventions
and the right to accept and reject certain medical intervention. 85.2% of the interviewed patients had
information on the right to information about the recommended medical interventions, and 14.8% didn’t have.
72.1% of the interviewed patients had personal experience for this right, and 27.9% didn’t have. Regarding the
right to accept and reject certain medical interven-tion, 77% of the interviewed patients had information on
this right, while 23% didn’t have. Personal experience was significantly smaller with this right, i.e. only 32.8%
of the interviewed patients had personal experience, and 67.2% didn’t have. These differences were significant
for both rights, for information and for personal experience. Conclusions: The human rights in the health care
in the Republic of Macedonia are reflected in the national legislation, which is harmonized with the European
and international legisla-tion. However, it is necessary to improve the implementation of patients‘ rights in
practice by raising the citizens‘ awareness about the knowledge of patients‘ rights and encouraging medical
staff to respect the rights of patients and their compulsory application in practice. /Правата на пациентите произлегуваат од општите човекови права и се важен сегмент во процесот на ,,европеизација“ на Република Македонија. Главна цел на оваа студија беше да се анализира легислативната рамка на
човековите права во здравствената заштита во Република Македонија и имплементацијата во пракса. Материјал
и методи: Студијата е дизајнирана како дескриптивно–аналитичка студија на пресек, во која беше применет јавноздравствен пристап, информатичко-аналитичен метод и метод на синтеза на евиденција (evi-dence synthesis)
за анализа на релевантната легислатива. Беше спроведено анкетно истражување на репрезентативен стратифициран примерок на пациенти во Полошкиот Регион, во период од два месеци, октомври-ноември во 2017 година,
во Клиничката болница во Тетово и Општата болница во Гостивар. Резултати: Беше анализиран правниот систем
на Република Македонија и беше спореден со 6 држави во транзиција, кои претрпеа низа суштински реформи во
последниве години. Легислативната рамка во Република Македонија претставува сеопфатна рамка за заштита
на правата на пациентот, со која на пациентот му се загарантирани законски права во процесот на лекувањето, почитувањето и заштитата на неговата личност и интегритет. Во овој труд имплементацијата на правата на
пациентите во пракса беше анализирана преку имплементацијата на две права на пациентите, и тоа: право на
информираност за препорачаните медицински интервенции и право на прифаќање и одбивање на определена
медицинска интервенција. 85,2% од анкетираните пациенти имале информации за правото на информираност за
препорачаните медицински интервенции, а 14,8% немале. 72,1% од анкетираните пациенти имале лично искуство
за ова право, додека 27,9% немале. Во однос на правото на прифаќање и одбивање на определена медицинска
интервенција, 77% од анкетираните пациенти имале информации за ова право, а 23% немале. Значително помало
беше личното искуство за ова право, односно само 32,8% од анкетираните пациенти имале лично искуство, а 67,2%
немале. Разликите беа сигнификантни во одговорите за двете права, и за информацијата и за личното искуство.
Заклучок: Човековите права во здравствената заштита во Република Македонија се рефлектирани во националната легислатива која е хармонизирана со европската и меѓународната. Меѓутоа, потребно е подобрување на
имплементацијата на правата на пациентите во пракса, преку подигнување на свеста на граѓаните за познавање
на правата на пациентите и поттикнување на медицинскиот персонал за почитување на правата на пациентите и
нивна задолжителна примена во пракса.
File(s)![Thumbnail Image]()
Loading...
Name
pdf (18).pdf
Size
702.18 KB
Format
Adobe PDF
Checksum
(MD5):c7b18ac41f0963eb9471182357505c3c