Faculty of Agricultural Sciences and Food
Permanent URI for this communityhttps://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/2
Browse
9 results
Search Results
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, INFLUENCE OF INTERNAL AND EXTERNAL FACTORS ON THE INTRODUCTION OF E-BUSINESS AND E-MARKETING IN AGRIBUSINESS(Faculty of Agricultural Sciences and Food - Skopje, 2023-07-05)Sanja StojoskaThe advent of the digital technology, and economic globalization has caused significant changes in the way companies operate, necessitating adjustments to their business and marketing strategies. This study aims to identify and analyze specific internal and external factors that influence the implementation of e-business and e-marketing in small and medium-sized enterprises (SMEs) operating in the agribusiness sector of the Republic of North Macedonia (RSM). The research involved the participation of 76 SMEs, and the findings suggest that innovative marketing solutions and e-marketing activities are not universally embraced by all SMEs, and are instead influenced by various factors, including the nature of the sector, the management's attitude towards e-marketing, and the availability of resources. Although social media marketing is increasingly being employed by SMEs in the agribusiness sector, they often lack systems for tracking and measuring their marketing activities. The role of management in shaping the perception and importance of marketing is a crucial factor, and customer focus is also a significant factor that influences marketing activities. The Covid-19 pandemic has compelled businesses, particularly small and medium-sized enterprises, to adapt to digitalization and evolving consumer needs. The case study of Agro Junikom, a medium-sized enterprise operating in the agribusiness sector in RSM, compared the company's perception and approach to e-business and e-marketing before and after the onset of the pandemic. The comparative analysis of two surveys conducted in 2018 and 2022 showed a significant development in marketing in the digital environment, highlighting the importance of implementing e-marketing to improve company performance when external factors significantly affect business operations. The study's implications are helpful for companies seeking to transition from traditional to digital business models. The findings underscore the need for investing in human, financial, and technological resources to gain support from management and professional teams. The study contributes to the academic literature on e-marketing implementation, providing practical insights for businesses. Successful implementation of e-marketing requires attention to both internal and external factors, ultimately leading to improved company performance. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Investigation of acid-base equilibriums of some newly synthesized arylhydrazones of substituted benzhydrazides(2012)Mirjana JankulovskaA three series of p-substituted aromatic hydrazones have been synthesized by condensation of benzhydrazide/p-substituted benzhydrazides (CH3, OCH3, Cl and OH) with benzaldehyde/p-substituted benzaldehyde (OCH3 and NO2). Initially, p-substituted esters were prepared from benzoic acid, p-substituted benzoic acid and methanol. In the second step, p-substituted hydrazides were prepared from the previously synthesized esters and hydrazine hydrate. Finally, p-substituted aromatic hydrazones were obtained from hydrazides and benzaldehyde or p-substituted benzaldehyde. The identification of the synthesized hydrazones was confirmed by the following techniques: 1H NMR, 13C NMR, IR and UV-Vis spectroscopy and element analysis (CHN). Using the concept of linear salvation energy relationship (LFER) based on mono and the dual substituent parameters, quantitative assessment of the substituent effects on the substituent chemical shifts was made. The spectral behavior of some p-substituted aromatic hydrazones was examined by the UV-Vis spectroscopic technique in the pH region and the acid-base equilibriums was characterized qualitatively and quantitatively. The UV-Vis spectra of the solution at different pH were studied and the position of the absorption maximum was defined in neutral, acidic and basic media, and the electron transitions were discussed, too. It was confirmed that the protonation and dissociation processes take place in one step. The exceptions are hydrazones which contain phenolic group in theirs molecules. The changes in the UV-Vis spectra were utilized for determination of the concentration dissociation constants graphically and numerically. The pKBH+ and pKHA/pKH2A values were determined from the absorbance values of experimental and reconstructed spectra obtained by characteristic vector analysis (CVA). In order to obtain thermodynamic pKBH+ values measurements were performed at ionic strengths of 0.1 mol/dm3, 0.25 mol/dm3 and 0.5 mol/dm3. Furthermore, the influence of the substituents on the changes of the UV spectra, as well as, on the values of the dissociation constants was discussed. The site of protonation in the hydrazone molecule was determined using the values of proton affinity, while the site of the dissociation of the proton could be predicted using deprotonation enthalpy values. These parameters were found with the quantum-chemical calculations using AM1 and PM3 semiempirical methods. Also, the stability of the unprotonated and protonated isomers (E and Z) which exist in the solution was discussed. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ГЕНЕЗА И СВОЈСТВА НА ПОЧВИТЕ ОБРАЗУВАНИ ВРЗ ВАРОВНИЦИ И ДОЛОМИТИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА(УДК: 631.4 (497.73) (043.3) Универзитет “Св. Кирил и Методиј” во Скопје Факултет за земјоделски науки и храна-Скопје, 2013)Mile MarkoskiИспитувани се почвите образувани врз варовници и доломити на различни локации на територијата на Република Македонија. Теренските истражувања се извршени во текот на 2010, 2011 и 2012 година, при што беа ископани 52 основни педолошки профили од кои 34 се калкомеланосоли, 13 калкокамбисоли и 5 профили на црвеница.На овие почви оишани се нивната генеза, еволуција, класификација, механичкиот состав, агрегатниот состав, привидната и правата фактичка густина на почвата, порозноста, ретенцијата и ретенционите криви, минералошкиот состав на почвите, хемиските својства.Овие почви се карактеризираат со тип на профил O-A-R; A-R; A-(B)rz-R.Содржината на одделните фракции на ситноземот на калкомеланосолите варираат во зависност од поттипот. Фракцијата физички песок (крупен + ситен песок) во хоризонтот Amo изнесува 44,81% кај органоминералната В.Д.Ц, 40,13% кај органогената и во браунизираната В.Д.Ц 36,52%. Во хоризонтот (B)rz кај браунизираните В.Д.Ц изнесува 32,64%. Содржината (глина + прав) или физичка глина во хоризонтот Аmo изнесува 55,19% кај органоминералните црници В.Д.Ц, 59,87% кај органогените и највисока содржина има во браунизираните В.Д.Ц 63,48%. Просечната вредност на оваа фракција во хоризонтот (B)rz кај браунизираните В.Д.Ц изнесува 67,36%. Во калкокамбисолите просечната содржина на фракцијата физички песок во хоризонт Amo изнесува 33,43%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 22,50%. Кај црвеницата фракцијата физичка глина е застапена со поголем процент во однос на фракцијата физички песок. При тоа, во хоризонтот Amo во фракцијата физичка глина доминира фракцијата на глина, средно 43,08% и 52,13% во камбичниот хоризонт, односно 24,90% во Amo и 19,37% за фракцијата прав. Почвите образувани врз варовници и доломити најчесто имаат зрнеста структура, но таа варира во зависност од развојниот стадиум на почвениот тип и поттип. Од трите почвени типови, калкомеланосолите имаат најниска просечна вредност на привидната густина. Поради поголемото количество органска материја во поттипот органогени В.Д.Ц, привидната густина во хоризонтот Amo има најниска вредност (0,82 g/cm3) во споредба со останатите поттипови.Најголем ретенциски капацитет, средно 41,48% при притисок од 0,33 бари има во хумусно–акумулативниот хоризонт Amo во поттипот органогена В.Д.Ц. Останатите поттипови имаат помала ретенција во овој хоризонт. Просечните вредности на ретенцијата (притисок од 0,33 бари) во хоризонтот Amo и камбичниот хоризонт (B)rz кај калкокамбисолите изнесува 33,49% односно 33,24%. Просечната ретенција во црвениците при притисок од 0,33 бари во хоризонтот Amo изнесува 39,05%, а во (B)rz 40,25%.Минералошкиот состав на матичниот супстрат има влијание на сумата на разменливи базични катјони во почвениот атсорптивен комплекс. Во сите проучени профили најзастапен е каолинитот, потоа илитот и вермикулитот. Останатите минерали, како што се смектит, хлорит, мешанослоевитите минерали (МСМ) и бемит, различно се застапени во ипитуваните профили, а тоа има влијание врз многу својства на почвата.Калкомеланосолите се карактеризираат со најголема содржина на хумус во однос на останатите почви образувани на варовник и доломит. Најголема средна вредност (19,47%) има во поттипот органогена В.Д.Ц. Во калкокамбисолите има помалку хумус. Содржината на хумус во хоризонт Amo средно изнесува 8,50%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 5,18%. Кај црвеницата просечната содржина на хумус во хоризонтот Аmo изнесува 5,33%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 2,13%. pH во H2O кај поттипот органогена В.Д.Ц просечно изнесува 6,99, просечна вредност (6,93) имаат органоминералните В.Д.Ц. Во хоризонтот Amo кај браунизираната В.Д.Ц изнесува 6,12 а во кабичниот хоризонт (B)rz, средно 6,68. Во калкокамбисоли доаѓа до дебазификација и ацидификација, заради што почвениот раствор се закиселува и во хоризонтот Аmo и (B)rz просечната вредност на pH во H2O изнесува 6,63. Во црвениците просечната pH во H2O во хумусно-акумулативниот хоризонт Аmo изнесува 6,94 а во камбичниот хоризонт (B)rz 6,72. Највисок капацитет на атсорпција на катјони се јавува во хумусно акумулативниот хоризонт Amo (57,83 cmol(+)kg-1 ) кај органоминералните В.Д.Ц. Просечните вредностите за капацитетот на атсорпција кај калкокамбисолите во хумусно акумулативниот хоризонт Amo изнесува (59,53 cmol(+)kg-1 ) и во камбичниот хоризонт (B)rz 48,57 cmol(+)kg-1 . Кај црвеницата, капацитетот на атсорпција во хумусно-акумулативниот хоризонт (Amo) просечно изнесува 44,62 cmol(+)kg-1 , а во камбичниот хоризонт (B)rz 48,72 cmol(+)kg-1.Сумата на разменливи базични катјони највисока вредност се јавува во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo (48,43 cmol(+)kg-1 ) кај органоминералните В.Д.Ц. Кај калкокамбисолите во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo изнесува 48,18 cmol(+)kg-1, а во камбичниот хоризонт (B)rz, 36,54 cmol(+)kg-1. Црвениците просечната вредност на (S) во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo изнесува 28,01 cmol(+)kg-1, а во камбичниот хоризонт (B)rz, 33,22 cmol(+)kg-1 почва. Во атсорптивниот комплекс доминира разменливиот Ca2+, потоа доаѓа Mg2+, K+и Na+. Највисока просечна вредност на атсорбиран Ca2+ (38,15 cmol(+)kg-1) во хумусно акумулативниот хоризонт Amo има кај поттипот органогена В.Д.Ц, потоа (29,84 cmol(+)kg-1) кај органоминералната и (23,60 cmol(+)kg-1) кај браунизираната В.Д.Ц. Кај поттипот браунизирана В.Д.Ц, во камбичниот хоризонт (B)rz изнесува 28,16 cmol(+)kg-1. Кај калкокамбисолите просечната содржина на атсорбиран Ca2+ во умусно акумулативниот хоризонт Amo изнесува 32,91 cmol(+)kg-1или (57,07% од Т), а во камбичниот хоризонт (B)rz (26,52 cmol(+)kg-1 почва) или (56,26% од Т). Кај црвениците просечната содржина на атсорбиран Ca2+ во хумусно-акумулативниот хоризонт (Amo) изнесува 24,85 cmol(+)kg-1 почва или (59,28% од Т ). Просечната содржина на (H++Al3+) кај калкомеланосолите во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo во поттипот органогена изнесува 10,70 cmol(+)kg-1 или (19,40% од Т), кај органоминералните изнесува 9,36 cmol(+)kg-1 или (18,17% од Т) и 12,92 cmol(+)kg-1или (31,39% од Т), кај браунизираните В.Д.Ц и во камбичниот хоризонт (B)rz кај истиот поттип изнесува 13,81 cmol(+)kg-1или (33,89% од Т). Просечните вредности на атсорбираните (H++Al3+) во хумусно-акумулативниот хоризонт изнесува 11,30 cmol(+)kg-1 почва или (22,86% од Т), и 11,72 cmol(+)kg-1 почва или (25,27% од Т) во камбичниот хоризонт (B)rz кај калкокамбисолите. Кај црвениците доаѓаат киселинските катјони (H++Al3+) и нивната просечна вредност во хоризонтот Amo изнесува 16,58 cmol(+)kg-1 почва (или 33,47% од Т), а во хоризонтот (B)rz 15,42 cmol(+)kg-1 почва (или 33,70% од Т). - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ТЕХНОЛОГИЈА НА ЧУВАЊЕ, ЗАГУБИ И ХЕМИСКИ ПРОМЕНИ ЗА ВРЕМЕ НА ЧУВАЊЕТО НА БУЧИНСКАТА АРШЛАМА(2014-03-10)Zvezda Bogevska - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Модел за парцијална рамнотежа на пазарот на свинско месо во Република Македонија(Факултет за земјоделски науки и храна - Скопје, 2005)Христовска, АнаПостојаните промени во аграрната политика предизвикуваат низа реакции кај производителите, а таа се одразува на развојот на целиот земјоделски сектор и сите учесници и корисници од него. Членството во Светската трговска организација (СТО) ги обврзува одговорните за македонската земјоделска политика на олеснување на трговијата со земјоделски производи. Досегашниот трговски режим, со особена заштита на домашниот пазар, значајно се менува. Неопходно е прилагодување на македонските земјоделци на новонастанатите услови за да си обезбедат конкурентност на пазарот. Настојувањата за членство во ЕУ, што последните случувања го прават реално во поскоро време, ќе донесат ново опкружување за земјоделците и нова политика за спроведување. Предвидувањето на ефектите од сите овие промени е цел на овој труд, за што е изграден модел на парцијална рамнотежа со анализа на три можни сценарија: ефектите од членството во СТО како и две сценарија во однос на пристапот во ЕУ. Во моделот, свињарството се разгледува независно од останатите гранки на секторот земјоделство и промените во економијата воопшто. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, МОДЕЛ НА ПАРЦИЈАЛНА РАМНОТЕЖА ЗА ЕКС- АНТЕ АНАЛИЗА НА ПАЗАРОТ НА ОДДЕЛНИ ЗЕМЈОДЕЛСКИ ПРОИЗВОДИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА(Факултет за земјоделски науки и храна - Скопје, 2010)Котевска, АнаМакедонија во моментов се соочува со еден од најголемите предизвици од нејзиното осамостојување – а тоа е процесот на пристапување кон ЕУ. Поаѓајќи од мислата дека „предвидувањето на значајни економски настани е извор на моќ“ (Howitt, 2005) идејата на оваа дисертација е да се развие модел со кој ќе може да се направи екс-анте оцена на влијанието што пристапот кон ЕУ ќе го има врз одредени сегменти од македонското земјоделство, поконкретно пазарите за месо, млеко и житарки. Моделот е рекурзивен, динамичен, мултипроизводен модел на парцијална рамнотежа за пазарите на месо, млеко и житарки во Република Македонија. Изработен е следејќи ги главните принципи на АГМЕМОД моделирањето, прикажувајќи ги специфичностите на македонското земјоделство. Меѓусекторската споредба на базичното сценарио покажува најголем потенцијален развој за секторот на свинско месо, јагнешкото месо и кравјо млеко. Од друга страна, во сценаријата со ЕУ пристап, најпозитивно влијание се очекува кај екстензивните производства, производството на јагнешкото и говедското месо. Житарките покажуваат скромен раст на понудата во ЕУ сценаријата, но проекциите на нето-трговија покажуваат зголемување на увозната зависност за овие производи, резултат на нивната зголемена потрошувачка за добиточна исхрана. Најголемата придобивка доаѓа од повиското ниво на цени и поголемата буџетска поддршка, и споредено со искуствата од претходните проширувања моделот ги потврдува очекувањата за развојот на избраните сектори по пристапот во ЕУ. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Survey of DNA Microsatellites in Differen Varieties of Tomato (Lycopersicon esculentum Mill.)(University Ss. Cyril and Methodius - Skopje, Faculty of Agricultural Sciences and Food, Skopje, 2010-07-08)Miskoska-Milevska, E.DNA microsatellites are important molecular tools in determination of genetic variability among organisms. The aim of this study was survey of applicability of 12 DNA microsatellites loci in molecular characterization of 6 tomato varieties of Lycopersicon esculentum Mill.: var. grandifolium from subsp. cultum; var. cerasiforme (red and yellow), var. pruniforme and var. pyriforme from subsp. subspontaneum; and var. racemigerum from subsp. spontaneum. The standardization of PCR condition for amplification of 9 polymorphic regions was performed using appropriate primer pairs for the following loci: LECH13, LE21085, LEMDDNa, LEEF1Aa, LELEUZIP, LE20592, TMS9, LE2A11 and LECHSOD. The homozygosity of DNA isolations for locus LE20592 and locus LE2A11 was confirmed by using of DNA sequencing method. The fragment analyses was realized using Applied Biosystems DNA analyzer (ABI 3130) and GeneMapper® Software program. The data were analyzed using the specific programs POWER MARKER SOFTWARE and MEGA3. In the investigated tomato varieties, the highest number of alleles (6) was detected at locus LEEF1Aa and locus LE20592, and only one allele was detected at locus LECHSOD using fragment analyses. For all microsatellites loci in the investigated tomato varieties, the average number of detected alleles was (3,6250). Locus LECHSOD was excluded from the further statistical analyses because of its monomorphicity. In the investigated tomato varieties, three specific alleles were detected at locus LE2A11, two specific alleles were detected at locus LE20592 and per one specific allele were detected at locus LECH13, locus LEMDDNa, locus LEEF1Aa and locus LELEUZIP. For all investigated varieties, the lowest average PIC value was determinated for locus LEMDDNa (0,0601), and the highest average PIC value was determinated for locus LEEF1Aa (0,7552). Average PIC value for all 8 DNA microsatellites loci was (0,3571) and according to classification of Botstein they belong to the group of modest informative markers. In general, all DNA microsatellites showed very high genetic differentiation in the investigated varieties. In the investigated varieties, locus LEEF1Aa, locus LE20592, locus TMS9 and locus LE2A11 showed very big differentiation, locus LEMDDNa showed modest differentiation, and locus LECH13, locus LE21085 and locus LELEUZIP showed very small differentiation. Based on microsatellites loci research, analysis of molecular variance (AMOVA) showed that 25,3 % of the total variance in investigated varieties was between varieties and 74,7 % of the total variance in investigated varieties was within the varieties. The results of genetic distance according to Slatkin, in relation to investigated varieties showed that the lowest genetic distance (16,7415) was noticed between Lycopersicon esculentum subsp. subspontaneum var. cerasiforme (yellow) and Lycopersicon esculentum subsp. subspontaneum var. cerasiforme (red), and the highest genetic distance (34,9859) was noticed between Lycopersicon esculentum subsp. subspontaneum var. pyriforme and Lycopersicon esculentum subsp. cultum var. grandifolium. The results of determination of genetic distance, according to Slatkin, in relation to investigated subspecies showed that the lowest genetic distance (22,1446) was noticed between Lycopersicon esculentum subsp. subspontaneum and Lycopersicon esculentum subsp. spontaneum, and the highest genetic distance (19,7147) was noticed between Lycopersicon esculentum subsp. subspontaneum and Lycopersicon esculentum subsp. cultum. Based on the statistical data, precise dendrograms were created using MEGA3 Software program. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ИСПИТУВАЊЕ НА ПОВРЗАНОСТА МЕЃУ ОКСИДАТИВНИОТ СТРЕС И МАСТИТОТ КАЈ МЛЕЧНИ КРАВИ ВО РАНА ЛАКТАЦИЈА(Факултет за земјоделски науки и храна во Скопје, 2015-05)Dimitar NakovВо периодот на рана лактација во организмот на млечните крави настануваат важни метаболички промени кои може да доведат до појава на оксидативен стрес. Направени се двегодишни проспективни истражувања за утврдување на поврзаноста меѓу активноста на антиоксидативните ензими супероксид дисмутаза (SOD) и глутатион пероксидаза (GPx) во крвниот и млечниот серум на кравите и појавата на здравствени нарушувања на млечната жлезда и тоа: здрави КМТ(-) крави и заболени КМТ(+) крави (врз основа на позитивна или негативна реакција на калифорнија маститис тестот). КМТ(+) крави беа поделени на крави со нарушена секреција на млечната жлезда (НС) и крави со интрамамарна инфекција (ИМИ). Вкупно беа следени 211 млечни крави по сезони во годините на телење. Во текот на опсервираниот период по сезони на телење беа направени повторливи мерења на активноста на SOD и GPx во крвниот и млечниот серум на кравите во периодот 21. ден пред телење, периодот од почетокот на лактацијата до 21. ден во лактацијата и периодот од 22. до 42. ден во лактацијата. Беше следена и дневната млечност на кравите во тест денот при првата, втората и третата контрола на млеко. Вкупната преваленција на КМТ(+) крави изнесуваше 43,13%. Преваленцијата на НС и ИМИ изнесуваше 23,70% и 19,43%, соодветно. Кај 45,05% од КМТ(+) крави микробиолошки беше утврдено постоење на ИМИ. Вкупно беа утврдени 162 четвртинки на млечната жлезда со КМТ(+) реакција. Од нив, 56,17% беа микробиолошки негативни. Сензитивноста на калифорнија маститис тестот за откривање на интрамамарните инфекции изнесуваше 43,83% Сезоните во годините на телење покажаа статистички значајно влијание (p<0,001) на активноста на SOD и GPx во крвниот и млечниот серум на кравите. Здравствените нарушувања на млечната жлезда покажаа статистички значајно влијание на активноста на GPx во крвниот серум (p<0,001) и GPx во млечниот серум (p<0,05), додека не покажаа статистички значајно влијание на активноста на SOD во крвниот и млечниот серум на кравите. Периодите пред и по телење кога се земани примероците од крв и од млеко, покажаа статистички значајно влијание (p<0,001) на активноста на SOD и GPx во крвниот серум, но не и на активноста на SOD и GPx во млечниот серум. Млечноста на кравите покажа статистички значајно влијание (p<0,05) на активноста на GPx во млечниот серум. Одредувањето на активноста на GPx во крвниот и млечниот серум на кравите може да биде дијагностичка алатка за откривање на кравите со здравствени нарушувања на млечната жлезда во периодот на рана лактација.