Faculty of Agricultural Sciences and Food
Permanent URI for this communityhttps://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/2
Browse
31 results
Search Results
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ОДРЕДУВАЊЕ НА РЕЖИМ НА ИСХРАНА ЗА ДОБИВАЊЕ НА КВАЛИТЕТЕН РАСАД ОД ЦВЕТНИОТ ВИД САРДЕЛА (PELARGONIUM x HORTORUM L. H. BAIL.)(2014-02-12)Margarita DavitkovskaСо цел да се испита квалитетот на расадот од сардела (Pelargonium x hortorum L. H. Bail., хибрид Ringo 2000 deep scarlet) при производство и третман со различни видови ѓубрива, извршени се истражувања со неколку кристални ѓубрива, со различен состав и концентрација. Користени се лесно растворливи кристални ѓубрива, во состав: NPK 9-10-34+M.E.; NPK 9-10-34+M.E. + Ca(NO3)2 I; NPK 9-10-34+M.E. + Ca(NO3)2 II; NPK 9-10-34+M.E. + Ca(NO3)2 III (различна концентрација на Ca(NO3)2); NPK 14-10-26+3MgO+M.E. За споредба, земени се две контролни варијанти. Растенијата од првата контролна варијанта не се прихранувани, додека растенијата од втората контролна варијанта се прихранувани со ѓубривo коe вообичаено се користи за производство на расад, во состав NPK 14-7-28+5CaO+M.E.. Согласно методиката на работа и целта на истражувањето, за утврдување на квалитетот на расадот, анализирани се следниве биометрички параметри: должина на стебло, должина на корен, дебелина на стебло, маса на растение, маса на стебло, маса на корен, маса на листови, број на разгранувања, број на листови и број на соцветија. Добиените резултати се обработени варијациско статистички според метод на анализа на варијанса и тестирање со LSD (Least Significant Difference) тестот. Направени се испитувања и на сувaта материја на листовите при што се анализирани следниве параметри: содржина на хигроскопна влага, органски и минерални материи и одделно: азот, фосфор, калиум, калциум, магнезиум, железо, манган, цинк и бакар. Резултатите од анализата на параметрите, споредени се со податоци од литературата за слични истражувања. Врз основа на резултатите од сите испитувани биометрички параметри, се покажа дека прихраната со кристално ѓубриво NPK 9-10-34+M.E. и со кристалното ѓубриво NPK 14-10-26+3MgO+M.E. во доза од 1,6 g/l раствор, а во фаза на целосна вкоренетост, со зголемена доза од 3,2 g/l раствор, дадоа најдобри резултати. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Investigation of acid-base equilibriums of some newly synthesized arylhydrazones of substituted benzhydrazides(2012)Mirjana JankulovskaA three series of p-substituted aromatic hydrazones have been synthesized by condensation of benzhydrazide/p-substituted benzhydrazides (CH3, OCH3, Cl and OH) with benzaldehyde/p-substituted benzaldehyde (OCH3 and NO2). Initially, p-substituted esters were prepared from benzoic acid, p-substituted benzoic acid and methanol. In the second step, p-substituted hydrazides were prepared from the previously synthesized esters and hydrazine hydrate. Finally, p-substituted aromatic hydrazones were obtained from hydrazides and benzaldehyde or p-substituted benzaldehyde. The identification of the synthesized hydrazones was confirmed by the following techniques: 1H NMR, 13C NMR, IR and UV-Vis spectroscopy and element analysis (CHN). Using the concept of linear salvation energy relationship (LFER) based on mono and the dual substituent parameters, quantitative assessment of the substituent effects on the substituent chemical shifts was made. The spectral behavior of some p-substituted aromatic hydrazones was examined by the UV-Vis spectroscopic technique in the pH region and the acid-base equilibriums was characterized qualitatively and quantitatively. The UV-Vis spectra of the solution at different pH were studied and the position of the absorption maximum was defined in neutral, acidic and basic media, and the electron transitions were discussed, too. It was confirmed that the protonation and dissociation processes take place in one step. The exceptions are hydrazones which contain phenolic group in theirs molecules. The changes in the UV-Vis spectra were utilized for determination of the concentration dissociation constants graphically and numerically. The pKBH+ and pKHA/pKH2A values were determined from the absorbance values of experimental and reconstructed spectra obtained by characteristic vector analysis (CVA). In order to obtain thermodynamic pKBH+ values measurements were performed at ionic strengths of 0.1 mol/dm3, 0.25 mol/dm3 and 0.5 mol/dm3. Furthermore, the influence of the substituents on the changes of the UV spectra, as well as, on the values of the dissociation constants was discussed. The site of protonation in the hydrazone molecule was determined using the values of proton affinity, while the site of the dissociation of the proton could be predicted using deprotonation enthalpy values. These parameters were found with the quantum-chemical calculations using AM1 and PM3 semiempirical methods. Also, the stability of the unprotonated and protonated isomers (E and Z) which exist in the solution was discussed. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ГЕНЕЗА И СВОЈСТВА НА ПОЧВИТЕ ОБРАЗУВАНИ ВРЗ ВАРОВНИЦИ И ДОЛОМИТИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА(УДК: 631.4 (497.73) (043.3) Универзитет “Св. Кирил и Методиј” во Скопје Факултет за земјоделски науки и храна-Скопје, 2013)Mile MarkoskiИспитувани се почвите образувани врз варовници и доломити на различни локации на територијата на Република Македонија. Теренските истражувања се извршени во текот на 2010, 2011 и 2012 година, при што беа ископани 52 основни педолошки профили од кои 34 се калкомеланосоли, 13 калкокамбисоли и 5 профили на црвеница.На овие почви оишани се нивната генеза, еволуција, класификација, механичкиот состав, агрегатниот состав, привидната и правата фактичка густина на почвата, порозноста, ретенцијата и ретенционите криви, минералошкиот состав на почвите, хемиските својства.Овие почви се карактеризираат со тип на профил O-A-R; A-R; A-(B)rz-R.Содржината на одделните фракции на ситноземот на калкомеланосолите варираат во зависност од поттипот. Фракцијата физички песок (крупен + ситен песок) во хоризонтот Amo изнесува 44,81% кај органоминералната В.Д.Ц, 40,13% кај органогената и во браунизираната В.Д.Ц 36,52%. Во хоризонтот (B)rz кај браунизираните В.Д.Ц изнесува 32,64%. Содржината (глина + прав) или физичка глина во хоризонтот Аmo изнесува 55,19% кај органоминералните црници В.Д.Ц, 59,87% кај органогените и највисока содржина има во браунизираните В.Д.Ц 63,48%. Просечната вредност на оваа фракција во хоризонтот (B)rz кај браунизираните В.Д.Ц изнесува 67,36%. Во калкокамбисолите просечната содржина на фракцијата физички песок во хоризонт Amo изнесува 33,43%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 22,50%. Кај црвеницата фракцијата физичка глина е застапена со поголем процент во однос на фракцијата физички песок. При тоа, во хоризонтот Amo во фракцијата физичка глина доминира фракцијата на глина, средно 43,08% и 52,13% во камбичниот хоризонт, односно 24,90% во Amo и 19,37% за фракцијата прав. Почвите образувани врз варовници и доломити најчесто имаат зрнеста структура, но таа варира во зависност од развојниот стадиум на почвениот тип и поттип. Од трите почвени типови, калкомеланосолите имаат најниска просечна вредност на привидната густина. Поради поголемото количество органска материја во поттипот органогени В.Д.Ц, привидната густина во хоризонтот Amo има најниска вредност (0,82 g/cm3) во споредба со останатите поттипови.Најголем ретенциски капацитет, средно 41,48% при притисок од 0,33 бари има во хумусно–акумулативниот хоризонт Amo во поттипот органогена В.Д.Ц. Останатите поттипови имаат помала ретенција во овој хоризонт. Просечните вредности на ретенцијата (притисок од 0,33 бари) во хоризонтот Amo и камбичниот хоризонт (B)rz кај калкокамбисолите изнесува 33,49% односно 33,24%. Просечната ретенција во црвениците при притисок од 0,33 бари во хоризонтот Amo изнесува 39,05%, а во (B)rz 40,25%.Минералошкиот состав на матичниот супстрат има влијание на сумата на разменливи базични катјони во почвениот атсорптивен комплекс. Во сите проучени профили најзастапен е каолинитот, потоа илитот и вермикулитот. Останатите минерали, како што се смектит, хлорит, мешанослоевитите минерали (МСМ) и бемит, различно се застапени во ипитуваните профили, а тоа има влијание врз многу својства на почвата.Калкомеланосолите се карактеризираат со најголема содржина на хумус во однос на останатите почви образувани на варовник и доломит. Најголема средна вредност (19,47%) има во поттипот органогена В.Д.Ц. Во калкокамбисолите има помалку хумус. Содржината на хумус во хоризонт Amo средно изнесува 8,50%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 5,18%. Кај црвеницата просечната содржина на хумус во хоризонтот Аmo изнесува 5,33%, а во камбичниот хоризонт (B)rz 2,13%. pH во H2O кај поттипот органогена В.Д.Ц просечно изнесува 6,99, просечна вредност (6,93) имаат органоминералните В.Д.Ц. Во хоризонтот Amo кај браунизираната В.Д.Ц изнесува 6,12 а во кабичниот хоризонт (B)rz, средно 6,68. Во калкокамбисоли доаѓа до дебазификација и ацидификација, заради што почвениот раствор се закиселува и во хоризонтот Аmo и (B)rz просечната вредност на pH во H2O изнесува 6,63. Во црвениците просечната pH во H2O во хумусно-акумулативниот хоризонт Аmo изнесува 6,94 а во камбичниот хоризонт (B)rz 6,72. Највисок капацитет на атсорпција на катјони се јавува во хумусно акумулативниот хоризонт Amo (57,83 cmol(+)kg-1 ) кај органоминералните В.Д.Ц. Просечните вредностите за капацитетот на атсорпција кај калкокамбисолите во хумусно акумулативниот хоризонт Amo изнесува (59,53 cmol(+)kg-1 ) и во камбичниот хоризонт (B)rz 48,57 cmol(+)kg-1 . Кај црвеницата, капацитетот на атсорпција во хумусно-акумулативниот хоризонт (Amo) просечно изнесува 44,62 cmol(+)kg-1 , а во камбичниот хоризонт (B)rz 48,72 cmol(+)kg-1.Сумата на разменливи базични катјони највисока вредност се јавува во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo (48,43 cmol(+)kg-1 ) кај органоминералните В.Д.Ц. Кај калкокамбисолите во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo изнесува 48,18 cmol(+)kg-1, а во камбичниот хоризонт (B)rz, 36,54 cmol(+)kg-1. Црвениците просечната вредност на (S) во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo изнесува 28,01 cmol(+)kg-1, а во камбичниот хоризонт (B)rz, 33,22 cmol(+)kg-1 почва. Во атсорптивниот комплекс доминира разменливиот Ca2+, потоа доаѓа Mg2+, K+и Na+. Највисока просечна вредност на атсорбиран Ca2+ (38,15 cmol(+)kg-1) во хумусно акумулативниот хоризонт Amo има кај поттипот органогена В.Д.Ц, потоа (29,84 cmol(+)kg-1) кај органоминералната и (23,60 cmol(+)kg-1) кај браунизираната В.Д.Ц. Кај поттипот браунизирана В.Д.Ц, во камбичниот хоризонт (B)rz изнесува 28,16 cmol(+)kg-1. Кај калкокамбисолите просечната содржина на атсорбиран Ca2+ во умусно акумулативниот хоризонт Amo изнесува 32,91 cmol(+)kg-1или (57,07% од Т), а во камбичниот хоризонт (B)rz (26,52 cmol(+)kg-1 почва) или (56,26% од Т). Кај црвениците просечната содржина на атсорбиран Ca2+ во хумусно-акумулативниот хоризонт (Amo) изнесува 24,85 cmol(+)kg-1 почва или (59,28% од Т ). Просечната содржина на (H++Al3+) кај калкомеланосолите во хумусно-акумулативниот хоризонт Amo во поттипот органогена изнесува 10,70 cmol(+)kg-1 или (19,40% од Т), кај органоминералните изнесува 9,36 cmol(+)kg-1 или (18,17% од Т) и 12,92 cmol(+)kg-1или (31,39% од Т), кај браунизираните В.Д.Ц и во камбичниот хоризонт (B)rz кај истиот поттип изнесува 13,81 cmol(+)kg-1или (33,89% од Т). Просечните вредности на атсорбираните (H++Al3+) во хумусно-акумулативниот хоризонт изнесува 11,30 cmol(+)kg-1 почва или (22,86% од Т), и 11,72 cmol(+)kg-1 почва или (25,27% од Т) во камбичниот хоризонт (B)rz кај калкокамбисолите. Кај црвениците доаѓаат киселинските катјони (H++Al3+) и нивната просечна вредност во хоризонтот Amo изнесува 16,58 cmol(+)kg-1 почва (или 33,47% од Т), а во хоризонтот (B)rz 15,42 cmol(+)kg-1 почва (или 33,70% од Т). - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ТЕХНОЛОГИЈА НА ЧУВАЊЕ, ЗАГУБИ И ХЕМИСКИ ПРОМЕНИ ЗА ВРЕМЕ НА ЧУВАЊЕТО НА БУЧИНСКАТА АРШЛАМА(2014-03-10)Zvezda Bogevska - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, THE INFLUENCE OF DRIP FERTIGATION ON МONTHLY AND SEASONALLY HYDROPHYTOTERMICAL COEFFICIENT OF GREEN PEPPER CROP(Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences, 2015)Tanaskovik Vjekoslav , Cukaliev Ordan , Spalevic Velibor , Marija Vukelik Sutoska, Markoski Mile, Nechkovski StojancheThe main aim of this investigation was to determinate the effect of drip fertigation on hydofphytotermical coefficient of two stem pruned pepper crop (“V”system). The field experiments were conducted with green pepper crop ‘Bela dolga’ grown in experimental plastic house near by the Faculty of Agricultural Sciences and Food in Skopje, during the period of May to October in 2005, 2006 and 2007. Therefore, four experimental treatments were applied in this study. Three treatments were irrigated with drip irrigation and drip fertigation (KK1, KK2, KK3), while the last one was irrigated with furrow irrigation and conventional application of fertilizer (control treatment ØB). From the results obtained during the three years of investigation, it can be concluded that the average hydrophytotermical coefficient in 2005 is 1.52 in 2006 the coefficient is decreasing (1.46), while in 2007 hydrophytotermical coefficient again is increasing (1.48). According to year of investigation, the treatments with drip fertigation (KK1, KK2, KK3) shows from 14.6 to 23.6% lower average hydrophytotermical coefficient in comparison with treatment with furrow irrigation and traditional application of fertilisers ØB. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Модел за парцијална рамнотежа на пазарот на свинско месо во Република Македонија(Факултет за земјоделски науки и храна - Скопје, 2005)Христовска, АнаПостојаните промени во аграрната политика предизвикуваат низа реакции кај производителите, а таа се одразува на развојот на целиот земјоделски сектор и сите учесници и корисници од него. Членството во Светската трговска организација (СТО) ги обврзува одговорните за македонската земјоделска политика на олеснување на трговијата со земјоделски производи. Досегашниот трговски режим, со особена заштита на домашниот пазар, значајно се менува. Неопходно е прилагодување на македонските земјоделци на новонастанатите услови за да си обезбедат конкурентност на пазарот. Настојувањата за членство во ЕУ, што последните случувања го прават реално во поскоро време, ќе донесат ново опкружување за земјоделците и нова политика за спроведување. Предвидувањето на ефектите од сите овие промени е цел на овој труд, за што е изграден модел на парцијална рамнотежа со анализа на три можни сценарија: ефектите од членството во СТО како и две сценарија во однос на пристапот во ЕУ. Во моделот, свињарството се разгледува независно од останатите гранки на секторот земјоделство и промените во економијата воопшто. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, МОДЕЛ НА ПАРЦИЈАЛНА РАМНОТЕЖА ЗА ЕКС- АНТЕ АНАЛИЗА НА ПАЗАРОТ НА ОДДЕЛНИ ЗЕМЈОДЕЛСКИ ПРОИЗВОДИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА(Факултет за земјоделски науки и храна - Скопје, 2010)Котевска, АнаМакедонија во моментов се соочува со еден од најголемите предизвици од нејзиното осамостојување – а тоа е процесот на пристапување кон ЕУ. Поаѓајќи од мислата дека „предвидувањето на значајни економски настани е извор на моќ“ (Howitt, 2005) идејата на оваа дисертација е да се развие модел со кој ќе може да се направи екс-анте оцена на влијанието што пристапот кон ЕУ ќе го има врз одредени сегменти од македонското земјоделство, поконкретно пазарите за месо, млеко и житарки. Моделот е рекурзивен, динамичен, мултипроизводен модел на парцијална рамнотежа за пазарите на месо, млеко и житарки во Република Македонија. Изработен е следејќи ги главните принципи на АГМЕМОД моделирањето, прикажувајќи ги специфичностите на македонското земјоделство. Меѓусекторската споредба на базичното сценарио покажува најголем потенцијален развој за секторот на свинско месо, јагнешкото месо и кравјо млеко. Од друга страна, во сценаријата со ЕУ пристап, најпозитивно влијание се очекува кај екстензивните производства, производството на јагнешкото и говедското месо. Житарките покажуваат скромен раст на понудата во ЕУ сценаријата, но проекциите на нето-трговија покажуваат зголемување на увозната зависност за овие производи, резултат на нивната зголемена потрошувачка за добиточна исхрана. Најголемата придобивка доаѓа од повиското ниво на цени и поголемата буџетска поддршка, и споредено со искуствата од претходните проширувања моделот ги потврдува очекувањата за развојот на избраните сектори по пристапот во ЕУ. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Traditional Macedonian sausages with starter cultures(Institute of Knowledge Menagament, Skopje, 2019)Silovska Nikolova Aleksandra, Pejkovski Zlatko, Belichovska Daniela, Belichovska Katerina - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Fish consumption and processed fish products in the Republic of North Macedonia(Institute of Knowledge Menagament, Skopje, 2019)Silovska Nikolova Aleksandra, Pejkovski Zlatko, Belichovska Katerina, Belichovska DanielaFish is considered to be universal food, as it contains proteins with high biological value, essential fatty acids, especially polyunsaturated fatty acids, contains abundance of minerals and vitamins dissoluble in oil. The fish proteins contain characteristics such as fast boiling process, rather well usage of nutrients, as well as favourable amino acidic structure. According to the Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations, fish consumption reached a historical record of 20,20 kg per inhabitant on a world level in 2015, compared to 9 kg per inhabitant in 1961. In the Republic of North Macedonia fish consumption per inhabitant 2015 was 5,15 kg, which is by 3,92 times less then the world fish consumption per inhabitant. During the period between 2007 and 2017, the least consumption of 4,05 kg per inhabitant was notified in 2012, whereas in 2017 there was highest fish consumption of 5,68 kg per inhabitant. Fish products were consumed in a very little amount by Macedonian consumers, varying in average of 0,81 kg per inhabitant between 007 and 2017. Macedonian householders annually in average consumed 18,81 kg and 3,10 kg processed fish products between 2007 and 2017. Generally, fish, as well as fish products, can be found in a very little amount in Macedonian home menus. The small consumption of fish and fish products per inhabitant in the The Republic of North Macedonia is due to: low national income per inhabitant in The Republic of North Macedonia, low financial standard of people, the high price of fish, the habits and tradition of people's diet, the market's supply etc.