Institute of Economics

Permanent URI for this communityhttps://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/27

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 17
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Gender inequality on the Macedonian labour market
    (EMAN 2019, 2019-03-28)
    Aleksandra Lozanoska
    ;
    Elizabeta Djambaska
    ;
    Vladimir Petkovski
    The labour market is facing different forms of inequality and discrimination against workers on the basis of gender, age and health. Gender gaps are one of the most pressing challenges. Globally, women are substantially less likely than men to participate on the labour market and to find jobs. Their access to quality employment opportunities is limited. Many researches have shown that there is a significant difference between the genders, in terms of the wage levels, occupation, working hours, economic status, duration of the unemployment etc. The research hypothesis of the paper is that Republic of Macedonia has gender inequality on its labour market, seen through different position of men and women regarding their economic activity, employment and unemployment. The aim of the paper is to identify the level of gender inequality and the differences between men and women on the Macedonian labour market. The paper consists of two segments. The first is focused on the theoretical aspects of the gender inequality, as well as on the measures and indicators which can determine the scale of gender inequality. In the second part, the situation on the Macedonian labour market regarding the position and differences between men and women is observed. For that purpose, the economic activity, employment and unemployment of men and women (by age, educational attainment, economic status, working hours, sectors of activity, occupations, wages and other) is analyzed. The results of the analysis show that the position of women was and remains worse than of the men. It is seen in their lower participation in the economic activity and employment in the country, in the higher unemployment rates, longer unemployment, lower wages, in an increase of the average time to find work, in the proportion of women in traditionally female occupations etc. The gender inequality demands more attention in order to improve existing legislation and to implement labour market policies which will ensure higher participation of women on the labour market. Therefore, the paper, also, notes some recommendations to overcome the unfavorable situation of women on the Macedonian labour market. The study of the gender inequality on the Macedonian labour market is made for the last decade, using the available data from the State Statistical office of the Republic of Macedonia. For the purpose of the research, reports, data and statistical analyses on gender inequality from different international institutions (Eurostat, World Bank, World Economic Forum and International Labour Organization) are also used. Concerning the methodology, the study is based on the qualitative methods such as: analysis of literature and documents and deductive reasoning, as well as on the quantitative method of descriptive statistics.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Identifying employee skills in SMEs in the Republic of North Macedonia
    (EMAN 2020, 2020-09-03)
    Aleksandra Lozanoska
    ;
    Irina Piperkova
    ;
    Elizabeta Djambaska
    The main aim of this paper is to identify current levels of knowledge, skills and abilities of the SMEs’ employees in North Macedonia, vis-à-vis firms’ needs for knowledge and skills. This paper analyzes the current levels of employee job-specific, soft, digital and entrepreneurial skills on a sample of firms in North Macedonia. For the purposes of this research, the employees were classified in three categories: core employees, supporting employees and managers. The results of the research show that the main challenge regarding the soft skills refers to solving complex problems, capacity for job analysis and initiative. Adapting to new technologies is found to be the weakest aspect of digital skill among employees. Entrepreneurial skills related to risk taking, capacity to generate new ideas, creativity and innovation as well as flexibility at work are also considered to be a challenge.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    The impact of the political crisis on small and large firms in the Republic of Macedonia
    (Association of Economists and Managers of the Balkans, 2018)
    Majovski, Irina; Janevski, Zoran; Davitkovska, Elena
    The recent political instability in the Republic of Macedonia has taken its toll on the business sector. During political instability, firms tend to postpone any major decision regarding future projects or investments as a result of changes in firms’ business perceptions and lack of predictability of future policies and trends. In this regard, a research was conducted among small, medium and large firms in the Republic of Macedonia in order to investigate the main consequences of the political crisis in the past few years on the business sector. The research findings reveal that the most severe implications of the political instability on businesses pertain to lack of long-term planning, decline in sales, increased difficulties related to collection of claims and implementation of ongoing contracts, and reluctance to conduct planned investments and recruitments. Results have also highlighted major differences between small and large firms in regard to perceived consequences of the political instability. Research on the effects of political instability on businesses is rather scarce in literature. Hence, the findings of this research are of particular importance for improving the knowledge about the potential implications of political instability on businesses and for identifying the main challenges that businesses face
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Identifying employee skills in SMEs in the Republic of North Macedonia
    (Association of Economists and Managers of the Balkans, 2020)
    Lozanoska, Aleksandra; Piperkova, Irina; Djambaska, Elizabeta
    The main aim of this paper is to identify current levels of knowledge, skills and abilities of the SMEs’ employees in North Macedonia, vis-à-vis firms’ needs for knowledge and skills. This paper analyzes the current levels of employee job-specific, soft, digital and entrepreneurial skills on a sample of firms in North Macedonia. For the purposes of this research, the employees were classified in three categories: core employees, supporting employees and managers. The results of the research show that the main challenge regarding the soft skills refers to solving complex problems, capacity for job analysis and initiative. Adapting to new technologies is found to be the weakest aspect of digital skill among employees. Entrepreneurial skills related to risk taking, capacity to generate new ideas, creativity and innovation as well as flexibility at work are also considered to be a challenge.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Реформе јавне управе у Републици Македонији и изгледи за процес интеграције у Европску унију
    (Правни факултет Универзитета у Приштини са привременим седиштем у Косовској Митровици, 2017-05)
    ;
    Pavlovska Daneva, Ana
    ;
    ;
    Македонија је једна од земаља у транзицији која од своје независности до сада чини много напора ка апроксимацији у европску заједницу. Процес европске интеграције претпоставља приоритет сваке политичке елите, а уједно је и кључни спољнополитички приоритет Македоније. До сада је у Републици Македонији реализовано низ нормативно-правних, институционалних, организационих и других реформи како би земља испунила услове за интеграције у ЕУ. С обзиром на чињеницу да јавна администрација има кључну улогу у друштву у погледу економског, политичког и друштвеног живота, верујемо да она има и круцијалну улогу у процесу европских интеграција. У складу са изнетим, предмет овог истраживања чини утврђивање фактора и узрока који утичу на развој и модернизацију управљања, и проналазак мера и инструмената неопходних да би се модернизовао јавни сектор, заснован на принципима добре управе, квалитета и професионалне администрације
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хармонизацијата на Законот за управни спорови со Законот за општата управна постапка и Европските стандарди – дилеми и перспективи
    (Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2017-05)
    ;
    Pavlovska Daneva, Ana
    ;
    ;
    Независното и посебно управно судство во Република Македонија согласно критериумите на европско- континенталниот систем како посебна со закон уредена управно судска постапка и посебен управен суд кој ќе одлучува во управните спорови постои веќе една деценија. Претходно, до 2006 година кога во Република Македонија се донесе посебен Закон за управни спорови во Република Македонија егзистираше мешовит концепт каде надлежен за решавање на управните спорови беше Врховниот суд на Република Македонија како суд од редовна надлежност. Основната идеја и цел на управното судство беше контрола над законитоста на конкретните, конечни управни акти од страна на независен судски орган. Имено, да се заштитат физичките и правните лица од арбитрерно и незаконито работење на органите на управата, кога во управна постапка одлучуваат за нивните права, обврски и инетреси. Следствено на наведенотото, како основна цел на нашето истражување е давање одговор на прашањето дали и на кој начин управнто судство ја остварува својата улога на чувар на законитоста на управните акти, односно да се утврдат пречките и недоследностите со кои се соочува Управниот суд при остварување на оваа своја улога. Како значајни прашања кои се надоврзуваат на поставената цел и кои имаат непосредно влијание врз остварување на истата се поставуваат односот помеѓу Управниот суд и органите на управата како тужена страна во управниот спор, и ефикасното и ефективното остварување на управно судската заштита за странките кои што бараат остварување на некое свое право и кои се појавуваат како тужител во управниот спор. Одговорот на овие две прашања во текот на истражувањето ќе го добиеме пред се преку анализа на емпириските податоци од досегашното работење на Управниот суд. Имено, овој одговор е круциален за да може да ја потврдиме и нашата појдовна хипотеза, која се состои во тоа дека Управниот суд во своето работење се соочува со бројни недолседности и пречки при остварување на својата основна функција, а кои влијаат на доследното имплементирање на правните норми, но и во остварувањето на ефективна и ефикасна управно судска заштита. Тука пред се би ги нотирале извршувањето на судските пресуди, доставувањето на списи од страна на тужениот орган, одлучувањето во спор на полна јурисдикција, одржувањето на усна расправа, судењето во разумен рок и двостепеноста во управно-судската постапка. Посебен акцент во трудот авторите ставаат на потребата од измени во Законот за управни спорови, кои би требало да одат во насока на усогласувањето на овој закон со Законот за општата управна постапка и доследната примена на членот 6 од Европската конвенција за човекови слободи и права. Имено, да се остварат прашањата за проширување на предметот на одлучување на Управниот суд, воспоставување на усната расправа како правило во управно-судската постапка и деталното уредување на второстепената управно-судска заштита.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    АГЕНЦИИТЕ – РЕАЛНА ПОТРЕБА ИЛИ МОДА
    (Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2018-05)
    Pavlovska Daneva, Ana
    ;
    ;
    Во Република Македонија од 2000 година до денес 2018 година се основани околу 50 самостојни органи. Кога зборуваме за самостојните органи во оваа група ги вбројуваме трите вида на самостојни органи, а тоа се самостојните органи на државна управа, независните органи и регулаторните тела. Овие органи претставуваат хетерогена појава, на кои со посебни закони кои се носат со обично мнозинство им се врши пренос на овластувања и одговорности од соодветна област. Овие органи се структурално издвоени и автономни од органите носители на законодавната, судската и извршната власт, па оттука како предмет на истражување во овој труд е да се утврди нивната положба во системот на поделба на власта, кое е разграничувањето помеѓу овие органи и утврдување на причините за нивен постојан пораст кој влијае на хиперпродукција на јавните органи. Имено, дали самостојните органи се реална потреба или мода во Република Македонија? Дали постојат конкретни утврдени правила и критериуми врз основа на кои се одлучува кога и на кој начин ќе се основа еден орган, каква е финансиската реперкусија со основањето на истите и дали над овие органи може да се спроведе контрола над ефективноста во нивното работење? При тоа, како основна цел на истражувањето е да се укаже на потребата од донесување на посебен закон со кој ќе се уредат основните стандарди и принципи за работењето на независните органи како и утврдување на критериуми кои треба да се исполнат за да може да се основа независен орган. Едноставно постои потреба од унифицирани критериуми, посебно во однос на статусот на вработените, одговорноста, платите и сл. Ова од друга страна укажува дека е потребна нивна рационализација на која би претходеле детална функционална и институционална анализа. Односно потребно е да се утврди економската и финансиската целисходност на основање на регулаторните тела и да не се создава преклопување на надлежностите помеѓу повеќе органи.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    МОДЕРНИЗИРАЊЕ НА МАКЕДОНСКОТО ПРЕКРШОЧНО ПРАВО: ЗАКОНОТ ЗА ПРЕКРШОЦИТЕ ОД 2019 ГОДИНА
    (Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2019-05)
    ;
    Хронолошкиот развој на македонското прекршочно правое таков што по независноста на државата се донесени вкупно три прописи (закони за прекршоците) со кои се уредуваат општиот дел од прекршочното право и прекршочното процесно право – Законот за прекршоците од 1997 година (Службен весник бр. 15/1997), оној од 2006 година (Службен весник бр. 62/2006) и оној од 2015 година (Службен весник бр. 124/2015). Она што неминовно би се забележало во поглед на овие три прописи е дека за разлика од првиот и вториот – кои се разликуваат во повеќе аспекти, а особено во поглед на надлежноста за водење на прекршочни постапки и изрекување прекршочни санкции – вториот и третиот речиси воопшто не се разликуваат. Имено, иако Законот за прекршоците од 2015 година беше најавуван како сериозен реформски зафат, во теоријата постои широка согласност дека најголемиот дел од одредбите беа реплицирани од Законот за прекршоците од 2006 година. Со тоа, се разбира, и проблемите во прекршочното право продолжија да егзистираат. Од таа причина во 2018 година се пристапи кон подготовка на нов Закон за прекршоците кој беше изгласан од страна на Собранието на Република Северна Македонија на 04.03.2019 година. Овој пропис претставува сериозен реформски зафат, со бројни новини: попрецизни општи правила за одмерување на прекршочните санкции, нови прекршочни санкции и засилена употреба на опомената, пократки рокови за застареност и слично. Од таа причина, во овој труд ќе бидат не само расветлени новините кои се содржани во Законот за прекршоците од 2019 година (кој во моментот на пишувањето не е влезен на сила оради тоа што указот за негово прогласување не е изгласан) туку и истакнати предностите во поглед на неговите претходници.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    РАБОТАТА НА ЈАВНИТЕ ОРГАНИ ВО УСЛОВИ НА ПАНДЕМИЈА ОД КОВИД-19
    (Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2020-10)
    ;
    Од насловот може да се заклучи дека ќе се работи за едно невообичаено истражување и прикажување на работата на јавните органи во вонредни услови и вонредна состојба. Затоа, трудот ќе гоbзапочнеме со набележување на прашања чии одговори, се надеваме, ќе бидат од помош во надминувањето на ваквата состојба. Првото прашање или дилема се состои во тоа дали јавните органи во услови на пандемија (која трае повеќе од една година) требаше и мораа да работат во исполнувањето на нивните основни обврски – задоволувањето на правата и правните интереси на странките електронски, односно online; или, пак, како што постапија (односно како што е постоечката состојба), вработените да одат на работа циклично (една седмица на работа, една седмица дома)? Всушност, дури и кога одеа на работа, согласно мерките за справување со пандемијата вработените во јавните органи немаа личен контакт со странките кои, пак, мораа во редови да чекаат пред просториите на јавните органи (со што уште повеќе се ширеше заразата помеѓу странките/граѓаните)?! Исто така, се поставува и прашањето дали јавните органи (барем формално-правно) имаа алатка (законски основ, подзаконски акти и слично) со помош на кои своите услуги ќе можеа да ги нудат и електронски или online на странките – граѓаните како корисници? Во натамошното излагање повеќе ќе се задржиме на законските и подзаконските прописи кои овозможуваателектронска/online комуникација помеѓу јавните органи и корисниците на нивните услуги. Дополнително, ќе се обидеме да направиме посебен осврт на дејствувањето во услови на ковид-19 пандемија помеѓу органите и организационите единици на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје со нивните корисници—студентите.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    THE APPLICATION OF THE EUROPEAN PRINCIPLES FOR GOOD ADMINISTRATION IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA DE LEGE LATA AND DE LEGE FERENDA
    (Varazdin Development and Entrepreneurship Agency, Varazdin, Croatia / Faculty of Law University of Split, Croatia / University of Split, Croatia / University Department for Forensic Sciences, Croatia / Faculty of Law University of Mostar, Bosnia and Herzegovina / Faculty of Management University of Warsaw, Poland / University North, Croatia / Faculty of Law, Economics and Social Sciences Sale - Mohammed V University in Rabat, Morocco, 2018-06)
    ;
    Pavlovska Daneva, Ana
    ;
    ;
    it is common knowledge that the organization, the functioning and the modeling of the administrative systems is a national question for every state, which leaves the European Union without a direct influence in the respective area. On the other hand, there is no doubt that by constantly emphasizing the public administration reforms as a key factor for integration, the Union becomes more and more relevant in that respect. Hence, the European institutions and organizations - especially the European Council - play a major role in the establishing of the fundamental European public administration principles. SIGMA is an organization also responsible for control over the fulfillment of the European public administration principles and gives directions on how to achieve these principles. As a part of numerous international acts, declarations and resolutions, these principles’ aim is to harmonize the member states’ governance systems in light of the way administrative bodies enforce their competences covering also the quality of services and the overall relationship between the authorities and the citizens. This way, certain European standards which, among other things, have a mandatory character are set. All the states striving to join the European Union have to undertake all the measures that will ensure a consistent application of the principles of the European administrative space and the acquis communitaire. Consequently, as one of the states claiming to join the Union, the Republic of Macedonia is also obliged to acquire such administrative capacities that will guarantee the application of the acquis communautaire - the general Administrative Law principles. This research is therefore focused on the importance of the European principles when speaking about the public administration quality, efficiency, effectiveness, transparency and responsibility. It analyses the legal framework where the European principles are set out, as well as the mechanisms the authorities and bodies undertake in order to ensure better execution of their responsibilities (e.g. electronic communication, enhanced inter-institutional cooperation and communication, training for officials and servants, etc.). Thus, by examining the applicable legislation which regulates the public administration organization and operation we will try to identify and outline the key measures to be taken by the policy makers as to ensure not just de jure but also de facto strengthening of the public sector. In other words, we are referring to the steps necessary to improve the quality of public services and to modernize the administrative procedure, while still achieving depolitization and higher ethical standards. This is in fact the basic objective of the Public Administration Reform Strategy which is based on the progress Reports the European Commission delivers regularly (annually) delivers to the Republic of Macedonia.