Institute of Economics
Permanent URI for this communityhttps://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/27
Browse
20 results
Search Results
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Determinants of employee skills’ level and utilization in SMEs in the Republic of North Macedonia(Cambridge Scholars Publishing, 2021); Recent research shows that continuous skill upgrading is paramount to achieving competitiveness and sustainability for individuals in the labour market and firms. Due to the dynamic business changes, firms expect higher levels of creativity, innovation, and initiative from their employees, hence ensure that they possess cutting-edge knowledge, skills, and abilities. Nevertheless, firms cannot capitalize solely on employees’ skills i.e., the full utilization of employees’ skills is necessary to achieve competitiveness. Thus, the determinants that influence the level and utilization of employee skills are crucial for firms as well. In this paper, the recruitment process and training are recognized as factors that affect skill level whereas the methods of motivation determine skill utilization. The results of the empirical analysis on a sample of SMEs in the Republic of North Macedonia indicate that the challenges firms face during the process of recruitment pertain to the lack of applicants’ skills and the small number of applicants. Also, almost 60% of the firms either announce only primary vacancy requirements or, although thoroughly defined, do not include the requirements in the vacancy announcement. As for the upgrading of skills, about 50% of the firms had organized one to three training sessions in the last three years, mainly pertaining to the improvement of job-specific skills of primary employees. Almost one-fifth of firms had not organized any training. The motivation methods are highly important not only to boost employees’ willingness to upgrade their skills but also to fully utilize them in their working activities. The findings indicate that more than half of the firms motivate their employees by providing bonuses and rewards, and by taking employees’ opinion into account. An additional motivating factor refers to employee participation; in particular, including employees in the process of new product/service development. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Реформе јавне управе у Републици Македонији и изгледи за процес интеграције у Европску унију(Правни факултет Универзитета у Приштини са привременим седиштем у Косовској Митровици, 2017-05); ; Македонија је једна од земаља у транзицији која од своје независности до сада чини много напора ка апроксимацији у европску заједницу. Процес европске интеграције претпоставља приоритет сваке политичке елите, а уједно је и кључни спољнополитички приоритет Македоније. До сада је у Републици Македонији реализовано низ нормативно-правних, институционалних, организационих и других реформи како би земља испунила услове за интеграције у ЕУ. С обзиром на чињеницу да јавна администрација има кључну улогу у друштву у погледу економског, политичког и друштвеног живота, верујемо да она има и круцијалну улогу у процесу европских интеграција. У складу са изнетим, предмет овог истраживања чини утврђивање фактора и узрока који утичу на развој и модернизацију управљања, и проналазак мера и инструмената неопходних да би се модернизовао јавни сектор, заснован на принципима добре управе, квалитета и професионалне администрације - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Хармонизацијата на Законот за управни спорови со Законот за општата управна постапка и Европските стандарди – дилеми и перспективи(Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2017-05); ; Независното и посебно управно судство во Република Македонија согласно критериумите на европско- континенталниот систем како посебна со закон уредена управно судска постапка и посебен управен суд кој ќе одлучува во управните спорови постои веќе една деценија. Претходно, до 2006 година кога во Република Македонија се донесе посебен Закон за управни спорови во Република Македонија егзистираше мешовит концепт каде надлежен за решавање на управните спорови беше Врховниот суд на Република Македонија како суд од редовна надлежност. Основната идеја и цел на управното судство беше контрола над законитоста на конкретните, конечни управни акти од страна на независен судски орган. Имено, да се заштитат физичките и правните лица од арбитрерно и незаконито работење на органите на управата, кога во управна постапка одлучуваат за нивните права, обврски и инетреси. Следствено на наведенотото, како основна цел на нашето истражување е давање одговор на прашањето дали и на кој начин управнто судство ја остварува својата улога на чувар на законитоста на управните акти, односно да се утврдат пречките и недоследностите со кои се соочува Управниот суд при остварување на оваа своја улога. Како значајни прашања кои се надоврзуваат на поставената цел и кои имаат непосредно влијание врз остварување на истата се поставуваат односот помеѓу Управниот суд и органите на управата како тужена страна во управниот спор, и ефикасното и ефективното остварување на управно судската заштита за странките кои што бараат остварување на некое свое право и кои се појавуваат како тужител во управниот спор. Одговорот на овие две прашања во текот на истражувањето ќе го добиеме пред се преку анализа на емпириските податоци од досегашното работење на Управниот суд. Имено, овој одговор е круциален за да може да ја потврдиме и нашата појдовна хипотеза, која се состои во тоа дека Управниот суд во своето работење се соочува со бројни недолседности и пречки при остварување на својата основна функција, а кои влијаат на доследното имплементирање на правните норми, но и во остварувањето на ефективна и ефикасна управно судска заштита. Тука пред се би ги нотирале извршувањето на судските пресуди, доставувањето на списи од страна на тужениот орган, одлучувањето во спор на полна јурисдикција, одржувањето на усна расправа, судењето во разумен рок и двостепеноста во управно-судската постапка. Посебен акцент во трудот авторите ставаат на потребата од измени во Законот за управни спорови, кои би требало да одат во насока на усогласувањето на овој закон со Законот за општата управна постапка и доследната примена на членот 6 од Европската конвенција за човекови слободи и права. Имено, да се остварат прашањата за проширување на предметот на одлучување на Управниот суд, воспоставување на усната расправа како правило во управно-судската постапка и деталното уредување на второстепената управно-судска заштита. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, АГЕНЦИИТЕ – РЕАЛНА ПОТРЕБА ИЛИ МОДА(Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2018-05); Во Република Македонија од 2000 година до денес 2018 година се основани околу 50 самостојни органи. Кога зборуваме за самостојните органи во оваа група ги вбројуваме трите вида на самостојни органи, а тоа се самостојните органи на државна управа, независните органи и регулаторните тела. Овие органи претставуваат хетерогена појава, на кои со посебни закони кои се носат со обично мнозинство им се врши пренос на овластувања и одговорности од соодветна област. Овие органи се структурално издвоени и автономни од органите носители на законодавната, судската и извршната власт, па оттука како предмет на истражување во овој труд е да се утврди нивната положба во системот на поделба на власта, кое е разграничувањето помеѓу овие органи и утврдување на причините за нивен постојан пораст кој влијае на хиперпродукција на јавните органи. Имено, дали самостојните органи се реална потреба или мода во Република Македонија? Дали постојат конкретни утврдени правила и критериуми врз основа на кои се одлучува кога и на кој начин ќе се основа еден орган, каква е финансиската реперкусија со основањето на истите и дали над овие органи може да се спроведе контрола над ефективноста во нивното работење? При тоа, како основна цел на истражувањето е да се укаже на потребата од донесување на посебен закон со кој ќе се уредат основните стандарди и принципи за работењето на независните органи како и утврдување на критериуми кои треба да се исполнат за да може да се основа независен орган. Едноставно постои потреба од унифицирани критериуми, посебно во однос на статусот на вработените, одговорноста, платите и сл. Ова од друга страна укажува дека е потребна нивна рационализација на која би претходеле детална функционална и институционална анализа. Односно потребно е да се утврди економската и финансиската целисходност на основање на регулаторните тела и да не се создава преклопување на надлежностите помеѓу повеќе органи. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, МОДЕРНИЗИРАЊЕ НА МАКЕДОНСКОТО ПРЕКРШОЧНО ПРАВО: ЗАКОНОТ ЗА ПРЕКРШОЦИТЕ ОД 2019 ГОДИНА(Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2019-05); Хронолошкиот развој на македонското прекршочно правое таков што по независноста на државата се донесени вкупно три прописи (закони за прекршоците) со кои се уредуваат општиот дел од прекршочното право и прекршочното процесно право – Законот за прекршоците од 1997 година (Службен весник бр. 15/1997), оној од 2006 година (Службен весник бр. 62/2006) и оној од 2015 година (Службен весник бр. 124/2015). Она што неминовно би се забележало во поглед на овие три прописи е дека за разлика од првиот и вториот – кои се разликуваат во повеќе аспекти, а особено во поглед на надлежноста за водење на прекршочни постапки и изрекување прекршочни санкции – вториот и третиот речиси воопшто не се разликуваат. Имено, иако Законот за прекршоците од 2015 година беше најавуван како сериозен реформски зафат, во теоријата постои широка согласност дека најголемиот дел од одредбите беа реплицирани од Законот за прекршоците од 2006 година. Со тоа, се разбира, и проблемите во прекршочното право продолжија да егзистираат. Од таа причина во 2018 година се пристапи кон подготовка на нов Закон за прекршоците кој беше изгласан од страна на Собранието на Република Северна Македонија на 04.03.2019 година. Овој пропис претставува сериозен реформски зафат, со бројни новини: попрецизни општи правила за одмерување на прекршочните санкции, нови прекршочни санкции и засилена употреба на опомената, пократки рокови за застареност и слично. Од таа причина, во овој труд ќе бидат не само расветлени новините кои се содржани во Законот за прекршоците од 2019 година (кој во моментот на пишувањето не е влезен на сила оради тоа што указот за негово прогласување не е изгласан) туку и истакнати предностите во поглед на неговите претходници. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, РАБОТАТА НА ЈАВНИТЕ ОРГАНИ ВО УСЛОВИ НА ПАНДЕМИЈА ОД КОВИД-19(Институт за правно-економски истражувања и едукација, Ј У Р У Д И К А П Р И М А, 2020-10); Од насловот може да се заклучи дека ќе се работи за едно невообичаено истражување и прикажување на работата на јавните органи во вонредни услови и вонредна состојба. Затоа, трудот ќе гоbзапочнеме со набележување на прашања чии одговори, се надеваме, ќе бидат од помош во надминувањето на ваквата состојба. Првото прашање или дилема се состои во тоа дали јавните органи во услови на пандемија (која трае повеќе од една година) требаше и мораа да работат во исполнувањето на нивните основни обврски – задоволувањето на правата и правните интереси на странките електронски, односно online; или, пак, како што постапија (односно како што е постоечката состојба), вработените да одат на работа циклично (една седмица на работа, една седмица дома)? Всушност, дури и кога одеа на работа, согласно мерките за справување со пандемијата вработените во јавните органи немаа личен контакт со странките кои, пак, мораа во редови да чекаат пред просториите на јавните органи (со што уште повеќе се ширеше заразата помеѓу странките/граѓаните)?! Исто така, се поставува и прашањето дали јавните органи (барем формално-правно) имаа алатка (законски основ, подзаконски акти и слично) со помош на кои своите услуги ќе можеа да ги нудат и електронски или online на странките – граѓаните како корисници? Во натамошното излагање повеќе ќе се задржиме на законските и подзаконските прописи кои овозможуваателектронска/online комуникација помеѓу јавните органи и корисниците на нивните услуги. Дополнително, ќе се обидеме да направиме посебен осврт на дејствувањето во услови на ковид-19 пандемија помеѓу органите и организационите единици на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје со нивните корисници—студентите. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, THE APPLICATION OF THE EUROPEAN PRINCIPLES FOR GOOD ADMINISTRATION IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA DE LEGE LATA AND DE LEGE FERENDA(Varazdin Development and Entrepreneurship Agency, Varazdin, Croatia / Faculty of Law University of Split, Croatia / University of Split, Croatia / University Department for Forensic Sciences, Croatia / Faculty of Law University of Mostar, Bosnia and Herzegovina / Faculty of Management University of Warsaw, Poland / University North, Croatia / Faculty of Law, Economics and Social Sciences Sale - Mohammed V University in Rabat, Morocco, 2018-06); ; it is common knowledge that the organization, the functioning and the modeling of the administrative systems is a national question for every state, which leaves the European Union without a direct influence in the respective area. On the other hand, there is no doubt that by constantly emphasizing the public administration reforms as a key factor for integration, the Union becomes more and more relevant in that respect. Hence, the European institutions and organizations - especially the European Council - play a major role in the establishing of the fundamental European public administration principles. SIGMA is an organization also responsible for control over the fulfillment of the European public administration principles and gives directions on how to achieve these principles. As a part of numerous international acts, declarations and resolutions, these principles’ aim is to harmonize the member states’ governance systems in light of the way administrative bodies enforce their competences covering also the quality of services and the overall relationship between the authorities and the citizens. This way, certain European standards which, among other things, have a mandatory character are set. All the states striving to join the European Union have to undertake all the measures that will ensure a consistent application of the principles of the European administrative space and the acquis communitaire. Consequently, as one of the states claiming to join the Union, the Republic of Macedonia is also obliged to acquire such administrative capacities that will guarantee the application of the acquis communautaire - the general Administrative Law principles. This research is therefore focused on the importance of the European principles when speaking about the public administration quality, efficiency, effectiveness, transparency and responsibility. It analyses the legal framework where the European principles are set out, as well as the mechanisms the authorities and bodies undertake in order to ensure better execution of their responsibilities (e.g. electronic communication, enhanced inter-institutional cooperation and communication, training for officials and servants, etc.). Thus, by examining the applicable legislation which regulates the public administration organization and operation we will try to identify and outline the key measures to be taken by the policy makers as to ensure not just de jure but also de facto strengthening of the public sector. In other words, we are referring to the steps necessary to improve the quality of public services and to modernize the administrative procedure, while still achieving depolitization and higher ethical standards. This is in fact the basic objective of the Public Administration Reform Strategy which is based on the progress Reports the European Commission delivers regularly (annually) delivers to the Republic of Macedonia. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, The Macedonian General Administrative Procedure Act: Between Tradition and Modernisation(Institute of Public Administration, Zagreb and Faculty of Law, University of Zagreb, 2017) - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Recruitment and selection methods in SMEs in Republic of North Macedonia(Institute of Economics - Skopje, 2020-12); Recruitment has become one of the most important human resource practices for firm’s performance. Leading firms in the world continuously develop proactive recruitment strategies that encompass various mechanisms and techniques to attract bigger applicant pool. Tight labor markets and fierce market competition impose greater challenges to SMEs. Hence, small and medium enterprises face additional challenges in recruiting adequate skills. A primary research was conducted among SMEs in the Republic of North Macedonia to examine their most practiced recruitment and selection methods. The findings reveal that SMEs apply a variety of traditional recruitment and selection methods, yet they need to develop more comprehensive recruitment strategy and seek additional alternative recruitment channels. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, The impact of national strategic documents on digital development of SMEs in the Republic of North Macedonia(Institute of Economics - Skopje, 2019-12); The digital economy refers to the use of ICT technologies as a way to promote the existing economy through the emergence and development of new digital industries or through the development of new businesses and the enhancement of efficiency in traditional ones. During the last 19 years, the Government of the Republic of North Macedonia, through the adoption of various strategic documents at both national and local level, has been working to achieve progress in digital development of the economy and the SMEs in particular. In this paper, through an analysis of the strategic documents, we aim to provide an overview of the legal, regulatory and institutional framework for ICT usage in small and medium enterprises in the Republic of North Macedonia.