Markovska, Natasha
Preferred name
Markovska, Natasha
Official Name
Markovska, Natasha
Main Affiliation
Email
natasa@manu.edu.mk
3 results
Now showing 1 - 3 of 3
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ТРАНСПОРТОТ ВО СКОПЈЕ – РЕАЛНОСТ И ПРЕДИЗВИЦИ(Македонска академија на науките и уметностите, 2019); Zdraveva, PavlinaТранспортниот сектор е одговорен за една четвртина од емисиите на стакленички гасови на ниво на Европска унија, додека во Македонија неговото учество од 10% во 2012 година се зголемило на 13% во 2014 година. Значењето на овој сектор се зголемува со тоа што тој значајно придонесува и за проблемите со квалитетот на воздухот. Во Европската унија, споредено со 1990 година се забележува напредок во намалување на локалните емисиите. Во Македонија се проценува дека учеството на транспортот во вкупните национални емисии на CO и NOx изнесува 13% и 17%, соодветно. Податоците за квалитетот на воздухот за 2016 година покажуваат надминувања на годишните гранични вредности за концентрации на PM10 речиси на сите мерни места на ниво на Република Македонија, како и на концентрации на PM2,5 на двете мерни места (лоцирани во град Скопје). Во поглед на CO надминување на граничните вредности има на мерните места Лисиче во Скопје, Битола 2 и Тетово, додека на мерните места Ректорат во Скопје и Битола 1, концентрациите се многу блиску до граничните вредности. Во овој труд со помош на посебно развиена методологија во која е вклучен и моделот MARKALСкопје, оценети се 10 мерки и политики за намалување на потрошувачката на енергија, емисиите на стакленички гасови и локалните емисии од патниот транспорт. За студија на случај е земен град Скопје како најголем град во земјата, и град со најголем број на регистрирани возила (околу 36%). Анализите се направени за периодот 2012 – 2025 година преку две сценарија: референтно сценарио и сценарио кое ги вклучува предложените политики и мерки. Резултатите покажуваат дека со имплементација на сите предложени мерки може значително да се намалат емисиите во 2025 година и тоа на PM2,5 за дури 94%, додека CO и NMVOC за 78% споредено со 2015 година. За да се реализираат сценариото со сите предложени мерки потребно е во периодот до 2025 да се вложат дополнителни 686 милиони EUR споредено со референтното сценарио. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, ГРЕЕЊЕ НА ГРАДОТ СКОПЈЕ - АНАЛИЗА НА ПОЛИТИКИ И МЕРКИ(Македонска академија на науките и уметностите, 2019); ; Obradovich Grncharovska, TeodoraГреењето во домаќинствата доминира во низата причинители за лошиот квалитет на воздухот во Скопје. Лошата термичка изолација на објектите придонесува за поголеми потреби од енергија за греење, од една страна, а од друга страна неефикасните печки и котли кои се користат за загревање на домовите придонесуваат за зголемување на потрошувачката на енергентите и со тоа и на локалното загадување. Во Република Македонија согорувањето на биомаса учествува со 90% во вкупното загадување со PM10. Измерените концентрациите на PM10 честичките ги надминуваат дозволените гранични вредности и тоа повеќекратно во зимскиот период. Покрај тоа, неефикасното користење на енергијата е еден од главните причинители и за зголемување на емисиите на стакленички гасови. Според анкетата за начинот на загревање на домаќинствата во Скопската котлина, спроведена во јануари 2017 година со поддршка на Програмата за развој на Обединетите нации, најголем дел од домаќинствата, околу 47%, користат цврсти горива (огревно дрво, јаглен, пелети, брикети) во сопствен систем за согорување, третина од домаќинствата се греат со помош на електрична енергија, а околу 21% се снабдуваат од системот за централно греење. Исто така, над половина од објектите имаат ѕидови без дополнителна топлинска изолација. Цел на овој труд е да го утврди влијанието на различни мерки поврзани со загревањето на домовите врз емисиите на стакленички гасови (CO2, CH4, N2O) и врз локалното загадување (PM2,5, PM10, CO, SOx, NOx) и квалитетот на воздухот. За таа цел е развиен модел (MARKAL-Скопје). Како влезни податоци во моделирањето се користат резултатите од анкетата за начинот на загревање на домаќинствата во Скопската котлина. Трудот ги проучува ефектите од следните мерки: 1) Подобрување на изолацијата во објектите за домување; 2) Промена на горивото и начинот на греење (ефикасни технологии); 3) Зголемено прифаќање на централното греење (постојното или мали централни системи).. Покрај референтното сценарио „Скопје се гуши“, креирано е сценарио „Скопје дише“ во кое се вклучени сите три мерки и анализиран е ефектот од нивната заедничка имплементацијата. Од добиените резултати може да се заклучи дека мерката „Промена на начинот на греење (ефикасни технологии)“ најмногу придонесува за намалување на PM10 и PM2,5 емисиите, додека CO2 емисиите најмногу се намалуваат со мерката „Зголемено прифаќање на централното греење“. Со спроведување на сценариото „Скопје дише“ ќе се постигне дури 70% намалување на PM10 и PM2,5 емисиите и околу 11% намалување на CO2 емисиите во 2025 година, во однос на сценариото „Скопје се гуши“. Споредено пак со 2015 година, во сценариото „Скопје дише“ емисиите на PM10 и PM2,5 во 2025 ќе се намалат за 60%. За реалзација на сценариото потребни се вкупно 356 мил. €, за периодот од 2017 до 2025 година. Дополнителни 212 мил. € се потребни за изградба на нови термоелектрани-топлани. Покрај намалувањето на загадувањето, дополнитена придобивка од мерката „Изградба на енергетски ефикасни згради“ е можноста за отворање на 690 нови работи места. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Energy transition of a developing country following the pillars of the EU green deal(2022); ; Kanevce, GligorUtilization of efficient technologies, renovation of buildings and construction of new passive buildings, replacement of coal, natural gas, and nuclear power plants with “clean” technologies such as photovoltaics and wind, transition to 4-D in industry, and electrification are parts of the objectives set out in the Green Deal of the EU. The Green Deal foresees a transformation to a “green” economy while maintaining economic growth, as well as creating new “green” jobs. To meet these goals, each country needs to develop its own strategic documents that will guide the transition, taking into account its own specific conditions, the current state of the energy sector as well as geographical location. This paper aims to present a vision for the energy transition of a developing country, a member of the Energy Community, and a country that expects to join the EU. The vision of the development of the energy system of North Macedonia foresees a transformation from a system based on fossil fuels, where the share of RES in the gross final energy consumption is about 18%, to a 43% share of RES in 2040, while maintaining import dependence at the current level and guaranteeing the security of energy supply. For exploring the way and the pace at which such a vision can be achieved it is necessary to develop different models and simulations, including different technologies on the generation and consumption side. Such alternatives, packaged in different scenarios, allow policymakers to assess the effects of taking certain actions and the direction in which such decisions will lead.