BİLİŞSEL YETENKLERİN ETKİN KULLANILMASI - Osman Emin (PALIMPSEST International Journal for Linguistic, Literary and Cultural Research, 2019)
Özet: “Etkinlik”, bedensel ve zihinsel nitelikte bilinçli devinimleri kapsar, bir durum karşısında düşünen, sorunlarına çözüm yolları arayan, neden – sonuç ilişkiler üzerinde duran yada somut bir iş ortaya koyan kimse, bir etkinlikte bulunuyor demektir. Öğrenme etkinliği sırasında, etkinlik ne kadar çok olursa “uyarıcı” ile “tepkiler” çoğaldığı gibi, bunların birbirleri ile bağlanmaları da daha fazla olmaktadır. Psikolog Guthrie’ye göre öğrenmenin temelinde “etkinlik” vardır. Guthrie bu konu hakkında şöyle açıklamıştır; “Ne yaparsak onu öğreniriz ve biz, yaparak öğreniriz. Bir kimsenin ne öğrendiğini bilmek istiyorsanız ne yaptığına bakınız”. Birçok ülke var olan eğitim sistemlerini sorguluyor. Bu sorgulamanın hareket noktası ise kalıplanmış zihinler üreten eğitim sistemlerinin yaralarının pek fazla olmaması ve toplumların düşünen, yaratan, sorun çözen insanlara daha çok gereksinim duymasıdır. Bu düşüncelerden hareketle toplumlar öğrenciyi eğitim sistemi içinde daha etkin bir konuma getirmeye çabalıyor. Kısacası artık sessizce oturup, yalnızca verileni almakla yetinmeyecek, öğrenciler: görecek, duyacak, çözümleyecek, söyleyecek, katılacak ve paylaşacak. Kısacası öğrenci öğrenmeyi öğrenecek. Böylece bilgiyi yalnızca tekrarlamayıp, bilenleri sorgulayacak ve kendi bilgisini kendi üretecek. Günümüz öğrencilerinin dikkat sürelerinin gittikçe azalması, öğretim işini de gittikçe zorlaştırmaktadır. Öyle ki öğrencilerin dikkatlerini belli bir konuya çekmek ve belli bir düzeyde tutmak, öğretmenlerin neredeyse “bir öğretmen kılıfından çıkıp, bir eğlendirici kılıfına” bürünmelerini gerekmektedir. Bu yaklaşımla öğrenciler pasif alıcı olmaktan kurtulur ve kendileri öğrenerek yaşamlarını şekillendirmeye çalışırlar. Bu yaklaşımla öğrenciler, etkin öğrenme sürecinde karar verme, sorumluluklar alma ve özellikle öğrenmeyi öğrenme olanağına kavuşmaktadırlar.
Keywords: eğitim, öğrenme, etkin öğrenme, eğitimde etkinlik, etkin dinleme