Анализа на интензивните врнежи и нивното влијание врз безбедноста на сообраќајот - Виолета Ѓешовска (Друштво за патишта на Република Македонија „Via Vita“ Бул. „Партизански одреди“ бр.24 П.Ф. 560 1000 Скопје, Република Македонија, 2022)
Интензивните врнежи директно влијаат на појава на поплави кои може да предизвикаат сериозни последици на патниот сообраќај. Интензивните врнежи, а одтука и поплавите не можат да се спречат, но ефикасните мерки за ублажување базирани на проценка на нивната појава можат значително да ги намалат негативните ефекти врз безбедноста на сообраќајот. Сите модели за проценка на појава на поплави се базирани на анализа на врнежите, со посебен акцент на врнежите со кратко траење кои најчесто се причина за намалување на безбедноста на сообраќајот, а неретко и до целосен прекин на истиот. Познавањето на промените на врнежите на подолг временски период гарантираат подобра прогноза на појавата на поплави и благовремено превземање соодветни мерки за нивно ублажување или во одреден степен да се спречат. Влијанието на интензивните врнежи врз безбедноста на сообраќајот може да се анализира во сите фази, од планирање, проектирање, изведба и на крај во користење на патиштата. Познавањето на интензитетот на врнежите е главен предуслов за добро димензионирање на дренажниот систем на соодветните патишта, но истовремено и проектирање и изведба на заштитен систем за одводнување на површинските води кои може да предизвикаат оштетување на истиот и да предизвикаат прекини во сообраќајот. Од овде произлегува потребата од познавање на количините на интензивните врнежи. Предмет на овој труд се врнежите со кратко времетраење во Македонија за период од 1956 до 2020 година, нивна анализа и формирање на i-T-p (интензитет-траење- веројатноста на појава) кривите. Анализите вклучуваат компарација на постојните i-T-p криви (за периодот од 1956-1988) со новоформираните i-T-p криви (за период од 1956 до 2020) за вкупно осум мерни станици во Р. Македонија. Промената на врнежите е анализирана во функција на заштитата и безбедноста на патиштата и системот за одводнување на истите
Analysis of intense precipitation and impact on traffic safety
Keywords: Интензивните врнежи, поплава, одводнување, безбедност, патишта